فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٠ - پژوهشى در قضاوت زنان سيد محسن موسوى گرگانى
در اين باب تنها روايتى كه آمده است همان روايتى است كه مرحوم گلپايگانى آن را به عنوان دليل پنجم خود بر عدم جواز قضاوت زن، مطرح كرده است و آن وصيّتى است كه مىگويند پيامبر(ص) براى على(ع)بيان كرده است، و مرحوم شيخ صدوق آن را با همه طولانى بودنش در پايان كتاب من لايحضره الفقيه از حماد بن عمرو و انس بن محمّد نقل كرده است، و در جملهاى از آن آمده است:
جمله اخير به حَسَب ظاهر قضاوت زنان را نفى مىكند، ليكن اين دليل نيز غير قابل اعتنا است؛ زيرا اين وصيت سند درستى ندارد، تا بر اساس آن ثابت شود كه اين جملات از نبىّ اكرم(ص) صادر شده است براى اين كه شيخ آن را به اسناد خودش از حمّاد بن عمرو، نقل كرده است و به تصريح مقدّس اردبيلى، اسناد صدوق به حمّاد بن عمرو مشتمل بر مجاهيل است، و از اين گذشته نه حمّاد بن عمرو معلوم است كيست و نه انس بن محمّد و نه پدرش، پس اين روايت آن چنان ضعيف و مهمل است كه اصلاً قابل اعتنا نيست، و باور كردنى نيست كه صاحب وسايل آن را به عنوان تنها مدرك عدم جواز قضاوت زن مطرح كند، اما عذر او آشكار است؛ چه اين كه او و مانند او هر روايتى را كه در يكى از كتابهاى چهار گانه ما باشد، صحيح مىدانند، و اين از عجايب اعتقادات اخبارىها است.
(٢٠) من لايحضره الفقيه، ج ٤، ص ٢٦٣.