فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥١

كتابى كه فراهم آمده منعكس شده است. (٧١)

بى ترديد اين گام‌ها در مسير زنده نگاه داشتن تراث فقهى شيعه، شايسته ستايش و تقدير است هر چند اين دو كتاب ديدگاه‌هاى ابن جنيد را تنها از رهگذر مختلف‌الشيعه نقل كرده‌اند و از كتاب‌هاى شهيد، محقق، ابن ادريس، صاحب معالم و ديگران كه كتاب ابن جنيد به دست آنها رسيده نقل شده است. اگر كسى مجموعه اين نقل قول‌ها را گردآورد، مى‌تواند براى تكميل اين كار و جبران كاستى‌ها توفيق يابد.

نگاهى به فقه ابن جنيد

براى يك پژوهشگر دشوار است كه با گستردگى و تفصيل از ويژگى‌هاى فقه ابن جنيد سخن به ميان آورد؛ زيرا هيچ يك از كتاب‌هاى او به طور كامل وجود ندارد، ما پيش از اين گوشه‌هايى از ويژگى هاى فقه او را بر شمرديم و اينك مى‌خواهيم به مجموعه‌اى از تطبيق‌ها و نكات پراكنده از فقه ابن جنيد را كه مى‌تواند بخشى از ويژگى‌هاى آن و نقاط قوت و ضعف آن را به تصوير كشد، اشاره كنيم.

ادعا ندارم كه با اين كار توانستم نماى كاملى از فقه ابن جنيد را ارائه دهم. آنچه ذكر مى‌شود مجموعه‌اى از ملاحظات و نكاتى است كه از لا به لاى بررسى آرا و فتاواى ابن جنيد قابل ارائه است.

١. قدرت بر تفريع: از ويژگى‌هايى كه فقه ابن جنيد آكنده از آن است، قابليت تفريع