فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٢ - مصونيت پارلمانى از نگاه فقه قاسم ابراهيمى
شبيه اين روايت در مجمع البيان آمده است. (١٢)
بر مطلب فوق به وجوه و مؤيدات ديگرى هم استدلال شده است. (١٣) اما آشكار است كه «آشكار شدن سخن زشت» عنوانى عام است و اختصاص به ذكر عيب در فرد، نمىشود بلكه شامل حتى مواردى مثل اهانت و دشنام هم مىشود. به همين جهت امام باقر(ع) فرمود:
خداوند دوست ندارد كسى براى يارى طلبيدن دچار ناسزاگويى شود مگر كسى كه مورد ستم واقع شده. بنابراين مظلوم مىتواند از كسى كه به او ظلم شده به آنچه در دين يارى طلبيدن به آن جايز است، يارى طلبد.
برخى فقهاى ما به اين تعميم اشاره كردهاند (١٥) و برخى معاصران تلاش كردهاند كه اين دليل را بر مورد بحث، تطبيق دهند. (١٦)
نقد بررسى دليل اوّل
تطبيق دليل مزبور بر مورد بحث، با چند اشكال مواجه است:
١. اين دليل مبتنى بر اين است كه غيبت كردن و آشكار نمودن عيب ظالم نزد هر كسى جايز باشد اعم از اين كه آن فرد به دفع ظلم از مظلوم قادر باشد يا نه. در حالى كه گروهى از فقها تصريح كردهاند كه جواز غيبت مختص به كسى است كه قادر به رفع ظلم از مظلوم
(١٢) طبرسى، مجمع البيان، ج ٢، ص ١٣١ ؛ وسائل الشيعه، همان، ح ٧.
(١٣) شيخ انصارى، المكاسب، ج ١، ص ٣٤٨ ؛ خويى، مصباح الفقاهه، ج ١، ص ٥٣٣.
(١٤) مجمع البيان، ج ٢، ص ١٣١.
(١٥) حكيم، محمد سعيد، مصباح المنهاج، ص ٣٤٣ ؛ روحانى، فقه الصادق، ج ١٤، ص ٣٤٠.
(١٦) آيت اللّه شيخ يوسف صانعى.