جبران ضعف يك روايت به عمل مشهور در صورتى امكان‌پذير است كه عمل ايشان به آن، احراز گردد، و احراز عمل آنان به آن در صورتى تحقّق مى‌پذيرد كه عمل آنان داراى مدارك و مبانى ديگرى نباشد و فرض اين است كه در اين جا مبانى و مدارك ديگرى وجود دارد.

٤.عمومات و اطلاقات عدالت، به خوبى براين امر دلالت مى‌كند كه در عصر غيبت قضاوت بر عهده فقيهان است، و اكنون به بعضى از آنها مى‌پردازيم:

خداوند متعال در سوره نحل مى‌فرمايد:

{ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الاْءِحْسَانِ } (١١)

در سوره نساء مى‌فرمايد:

{ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُكُمْ أنْ تُؤدّوُا اْلأماناتِ‌إلى أَهْلِهَا وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُواْ بِالْعَدْلِ.} (١٢)

در سوره مائده آمده است:

{ يَآ أَيُّهَا الَّذيِنَ آمَنوُاْ كوُنوُا قَوَّامِينَ لِلّهِ شُهَدَاءَ بالْقِسط وَلا يَجْرمَنّكُمْ شَنَئانُ قَوْمٍ عَلى ألَاّ تَعْدِلُوا اِعْدِلُوا هُوَ أقْرَبُ لِلتّقْوى} (١٣)

شايد بتوان از اين آيات و آيات و روايات ديگر يقين پيدا كرد كه همه مردم ـ از پيغمبر(ص) گرفته تا تمام افراد جامعه ـ موظف و ملزم به رعايت عدالت هستند؛ زيرا صريح آيه اوّل اين است كه خدا به عدل و احسان امر مى‌كند و صريح آيه دوم اين است كه همه مردم موظف به اين هستند كه در صورت قضاوت، عادلانه عمل كنند و آيه سوم همه مؤمنان و اهل تكليف را با تأكيد شديد، ملزم به رعايت عدالت مى‌كند.

بنابراين، اگر آيات قرآنى و احكام اسلامى اختصاص به زمان خاصّى ندارند كه ندارند و اگر اين آيات، اطلاق و عموميّت دارند كه قطعا دارند بايد پذيرفت كه همه ما در اين عصر مانند عصر پيامبر(ص)و نزول آيات، موظّف به عدالت گسترى و رعايت قسط و عدل

(١١) نحل، آيه ٩٠.
(١٢) نساء، آيه ٥٨.
(١٣) مائده، آيه ٨.