فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦١ - بيع قسطى د عبدالهادى فضلى ١
كه در اوقات معيّنى پرداخت مىشود. (٣)
به هر جزء، «قِسط» مىگويند كه جمعش «اَقساط» است. مرادف آن فعل «نَجَمَ» است. «نَجَمَالمال» يعنى آن را در اقساط پرداخت. «نجّم الشىء» يعنى آن را تقسيط كرد. «نجَّمتُ عليه الدينَ» يعنى پرداخت قرض را تقسيط كردم.
بيع تقسيط( instaIIment saLe) از انواع بيع مشروط است كه در آن ثمن در اقساط منظّم و با مبالغ ثابت پرداخت مىشود كه معمولاً با رضايت طرفين، حق خدمت و فايدهاى به آن اضافه مىشود، و حق مالكيت كالاى فروخته شده، به مشترى منتقل نمىشود مگر آن كه تمام مبلغ يا بخش معيّنى از آن را بپردازد. اگر مشترى ـ هنگام سررسيد پرداخت قسط ـ كوتاهى كند، فروشنده حق دارد كالاى فروخته شده را مسترد كند. مشترى در اين نوع از بيع، عقد نامه بيع را به صورت موقت امضاء كرده و از بايع سندى دريافت مىكند مبنى بر اين كه حق مالكيت كالاهاى خريدارى شده، در اختيار بايع است تا مشترى آخرين قسط را بپردازد.
در بيع تقسيط شرط مىشود مشترى قيمت مبيع را در اقساط منظمى بپردازد. او تا مدت زمانى با توافق طرفين، در آغاز هر ماه يا در پايان هر سال مبلغى را مىپردازد. اگر مشترى از پرداخت مبلغ در زمان مشخّص شده، سر باز زند يا كوتاهى كند، فروشنده حق دارد كالاى فروخته شده را
(٣) المعجم الوسيط، واژه «قسط».