مسائل،‌ نيازمند مراجعه به متخصصان و استفاده از نتايج تحقيقات ايشان است. دقيقاً همان‌گونه که در مسائل مربوط به علوم گوناگون، مطالب زيادی وجود دارد که تصور موضوع و محمولش براي مردم مشکل است، ولي به يُمن پژوهش‌هاي محققان و متخصصان مربوط، تصديق به آنها براي همه انسان‌ها يقيني شده است. اين يقين هرچند با واسطه حاصل شده است، ولي مبناي عقلي دارد و بر استدلالي يقيني استوار است که ارزش معرفت‌شناختي آن را تضمين مي‌کند. البته بخشي از مسائل اساسي دين ـ مانند معاد يا نبوت خاصه‌ـ علاوه بر آن‌که از راه استدلال عقلي محض اثبات مي‌شوند، از راه استدلال نقلي و مراجعه به آنچه از معصومان (پيامبران گذشته يا پيامبر اسلام و اهل بيت معصومش) به دست ما رسيده است نيز قابل اثبات است.

همة اين مطالب درصورتي است که کسي طالب حقيقت باشد، و موانعي چون علايق دنيوي و هواهاي نفساني او را به لجاجت و انکار حق سوق ندهند. در قرآن کريم به کساني اشاره شده است که باوجود دلايل محکم و قانع‌کننده،‌ زير بار پذيرش حق نمي‌روند؛ و علت اين سرکشي آنها ميل نفساني به آزادي بي‌قيد و شرط و بي‌بندوباري دانسته شده است: «أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ. بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ. بَلْ يُرِيدُ الْإِنسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ»[١] ميل ايشان به انجام کارهاي دلخواه موجب مي‌شود تا از اعتراف به حقايقي که مانع ولنگاري است سر باز بزنند، و در همة آنها

[١] قیامة (٧٥): ٣-٥.