آيا این جملة استفهامي که «نسبيت انيشتين نظريه‌اي مطابق با واقع است يا خير؟»، بخشي از علم فيزيک است، يا تنها جوابي صحيح (و مطابق با واقع) که براي آن اثبات مي‌شود علم به حساب می‌آید؟ پس حتي طبق اين اصطلاح، که علم، مجموعه مسائلي است که محور واحد، آن‌ها را با هم مرتبط مي‌کند، باز هم جاي اين سؤال وجود دارد که آیا قيدِ کشف رابطه صحيح بين موضوع و محمول را بايد اضافه کنيم یا اینکه هر نوع تلاشي براي کشف آن رابطه ـ هر چند با نتايج مختلف ـ هم جزء علم است؟ انتخاب هر يک از اين دو گزينه ريشه در ديدگاه‌هاي متفاوت معرفت‌شناختي دارد، و نتايجي متفاوت نيز (به‌ويژه براي مبحث علم ديني) در پي خواهد داشت.

دسته‌اي از کساني که تنها «مسائل» را مبناي علم‌بودن مي‌دانند و به درستي و نادرستي پاسخ‌ها نظر ندارند، معتقدند هيچ‌‌گونه رابطة علّي ميان پديده‌ها وجود ندارد، و آنچه ما به عنوان قوانين کلي و عام در علم کشف و درک مي‌کنيم، صرفاً فرضياتي ذهني و اختراعات موهومي است که دستگاه فکري ما براي ايجاد رابطه ميان پديده‌هاي پراکنده محسوس مي‌آفريند،‌ بدون آن‌که از يک رابطة واقعي و عيني ميان پديده‌هاي خارجي حکايت کند. عدة ديگر، نسبي‌گرايان[١]و شکاکان[٢]هستند که معتقدند انسان هرگز به

١ . Relativists

٢ . Scepticists