رابط علم و دین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٣٠ - ١ ١ ١ نقش هدف در تعريف دين
ميآورند، طرفداران دين حداکثرياند[١]. معتقدان به دين حداکثري بر اين باورند که در هر زمينهاي دين بهترين و عميقترين حرف را زده است، حتي اگر به مسائل بهداشتي، کشاورزي، يا فضانوردي مربوط باشد. در مقابل، کساني که فقط در اموري خاص (که عمدتاً به امور عبادي صرف مربوط ميشود) به دين چشم دارند، و حتي در همين امور نيز حرف دين را حاوي ابتداييترين و ضعيفترين مرتبه ممکن در آن مسأله به حساب ميآورند، طرفدار دين حداقلياند[٢]. بعضی طرفداران اين گرايش براي نفي دين حداکثري و اثبات دين حداقلي چنين استدلال ميکنند که اگر قرار باشد برآوردن همه نيازهاي خود را از دين بخواهيم، بايد دانشگاهها و آزمايشگاهها را تعطیل کرده، به گوشة کتابخانهها برويم و پاسخ همة پرسشها را در قرآن و روايات جستجو کنیم؛ و از آنجا که در قرآن و روايات همه مطالب بيان نشده و دین چنین مسائلی را پاسخ نداده است، پس دين حداکثري نيست، بلکه حداقلي است. حداقلي بودن دين از نظر ايشان به اين معناست که قلمرو دين جايي است که نه عقل توان اظهار نظر دارد، نه علم تجربي، و نه هنر. نتيجه آن است که هر جا عقل راه دارد، يا علم تجربي نظر ميدهد، يا هنر خودنمايي ميکند ربطي به دين ندارد. فقط برخی مسائل عبادي صرف مانند اینکه «چه طور نماز بخوانيم» باقی ميماند که عقل و تجربه و تخيل در آن راه ندارد و
١ . Maximalists
٢ . Minimalism