رابط علم و دین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٦٧ - ١ ١ ١ نقد مبنايي
روش تجربي قابل تحقيق باشد. بايد راهى را طى كنيم كه عالمانه، محققانه و داراى روشى صحيح و براساس پيشفرضهايى استوار و قابل اثبات و قابل دفاع باشد تا بتوان آن را به بشريت عرضه کرد و گامي در مسير سعادت انسانها برداشت.
آنچه تا اينجا مطرح شد، برمبناي تعريفي از علم بود که آن را به معناي کشف واقع ميانگاشت. اما همانگونه که در معاني علم گذشت، تعريفهاي ديگري نيز از علم وجود دارد که گاهي هنگام بحث از علم ديني مد نظر قرار ميگيرند. برخي هنگام سخن گفتن از تأثیر دين و گرايشهاي ديني در علم، به تعريفي از «علم» نظر دارند که آن را تنها بستري براي فعالیتهای علما و دانشمندان در يک زمينة علمي میداند. بر این اساس، همة نظريات مختلف و گاه متضادي که در يک موضوع خاص ابراز ميشود و نقض و ابرامهایی که در آنباره صورت میپذيرند علم به حساب میآید. علم به اين معنا، صحنة آمد و شد دانشمندان، و تولد و مرگ نظريات است؛ نظرياتي که الزاماً درست نيستند و عوامل زیادی آنها را تحت تأثیر قرار میدهند. با کمي دقت، معلوم میشود که بخش عظیمی از آراي دانشمندان در همه علوم متأثر از نظريات پيشينيان است؛ نظریاتي علمی که از دانشمندان گذشته گرفتهاند، آنها را تأييد یا اصلاح کرده، يا بعضي چيزها به آن افزودهاند. حال، اگر کسي ادعا کند که باورهاي ديني هم در برخي از اين نظريات مؤثر بوده