رابط علم و دین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٠ - پيش گفتار
وجود دارد، يا به عبارت ديگر، آنچه با دليلهاي تعبّدي نقلي اثبات ميشود. باوجود آن که اين اصطلاح از يک نظر معناي دين را بسيار محدود کرده، آن را تنها به يک دين اختصاص ميدهد، از جهتي ديگر دايرة وسيعي از مطالب را شامل ميشود که در برخي ديگر از اصطلاحات، جزء دين به حساب نميآيند. مطالبي که در کتاب و سنت يافت ميشود، حقايقي بسيار متنوعاند که گاه به اصول نظري يا احکام عملي ديني مربوطند، و گاه مستقيماً ارتباطي با عقايد، اخلاق، و احکام دين اسلام ندارند.
به عنوان مثال، در قرآن کريم آمده است: «وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَائِقَ»[١]، نيز خداوند متعال در مورد آسمانها ميگويد: «خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقا»[٢]. هر چند معناي دقيق «هفت آسمان» براي ما روشن نيست، اما بر اساس اين آيات شريفه، و با دليل تعبدي اثبات ميشود که تعداد آسمانها از منظر قرآن هفتتا است و از اينرو «ديني» است، چرا که تجربه هفت آسمان را کشف و اثبات نکرده، و اين مطلب فقط با دليل نقلي اثبات شده است. چون اين حقيقت در منابع ديني آمده است، ميتوان آن را جزء دين به اين معنا دانست، هرچند دخالتي در هدف دين ـکه سعادت و شقاوت انسان استـ ندارد. اگر آسمانها هفت تا باشند يا شش تا، در اينکه ما بايد اطاعت خدا کنيم و نماز بخوانيم و روزه بگيريم تأثيري ندارد،
[١] مؤمنون (٢٣): ١٧. [٢] ملک (٦٧): ٢.