گردان قاسم ابن الحسن(ع) و امام مهدی(عج) ناچار شدند برخلاف طرح پیش بینی شده، از شیارها به جای جادة اصلی استفاده کنند که این اقدام خالی از خطر نبود و شماری از نیروهای دشمن که از پاک سازی گریخته و در شیارها پناه گرفته بودند، با اجرای آتش تیربار، سدی بر حرکت نیروهای خودی شدند.

فرمانده لشکر در این باره می گوید: «البته آن دسته از نیروهایی که توانسته بودند زودتر برگردند (از جمله گردان امام مهدی(عج))، تعداد تلفات شان بسیار پایین بود، اما نیروهایی که در برگشت تأخیر داشتند، متحمل تلفات سنگین تری گردیدند، از جمله گردان قاسم ابن الحسن(ع) که معاون گردان و دو فرمانده گروهان شان شهید، مفقود و زخمی گردیده و بسیاری از نیروها پراکنده و تعدادی از آن ها مفقود شدند و بعضاً که زخمی بودند، در منطقه ماندند. گروهان یکم این گردان متحمل بیش ترین خسارات گردید. لازم به تذکر است که به علت گرمی هوا، چند تن از نیروهایی که در منطقه مانده بودند، بر اثر تشنگی به شهادت رسیدند.»

در محور چپ، گردان امام علی(ع) به هنگام بازگشت مشکل چندانی نداشت، چرا که دشمن نیروی کمی در این محور (قله ١٩٤) داشت و از سوی دیگر، گردان در تصرف اهداف کاملاً موفق بود و در برگشت کلاً دو شهید و دو مجروح داشت.

با توجه به شرحی که گذشت، نسبت تلفات خودی در برگشت بیش از زمان پیشروی و درگیری بود، به عنوان مثال، گردان امام مهدی(عج) در ابتدا یک شهید و دو زخمی داشت ولی در موقع برگشت، تعداد شهدا به شش تن و مجروحان به بیش از چهل تن رسید که تعدادی از مجروحان باقی ماندند.

سرانجام همة گردان ها موفق شدند تا ساعت٨ صبح، خود را به قلة ٢١٦ (خط خودی) برسانند. شهدا و مجروحان نیز با آمبولانس و پی.ام.پی. به اورژانس احداث شده حمل و از آن جا با هلی کوپتر به بیمارستان اعزام می شدند.

از سوی دیگر، در ساعت٦:٤٥ صبح، دشمن با نزدیک کردن نیروهای زرهی اش به ارتفاع ١٣٧ و اجرای آتش تهیه و نیز اجرای آتش به وسیلة هلی کوپتر، پاتک خود را آغاز کرد و هم زمان با این عملیات، دو فروند از هواپیماهای دشمن، موسیان و دهلران را بمباران کردند. پاتک دشمن با استعداد یک تیپ زرهی و یک تا دو گردان پیاده (با توجه به این که ارتباطات آن ها با جلو را نیروهای خودی هنگام تک قطع کرده بودند) به منظور بازپس گیری ارتفاعات ١٣٧ و ١٩٤ صورت گرفت.

در حالی که نیروهای دشمن در حال پیشروی بودند، توپخانة خودی روی آن ها آتش می ریخت و در همان ابتدای کار، تعدادی از تانک های دشمن آتش گرفتند و پیشروی آن ها مختل شد.

ساعت حدود ١١:٣٠ صبح، دشمن سی تا چهل دستگاه از تجهیزات زرهی اش را برگرداند، بقیة زرهی دشمن حدود ساعت١٢ ظهر توانستند پشت ارتفاعات ١٣٧ استقرار یابند و تا شب روی ارتفاع ١٩٤ نیز مستقر شدند.[١]

راویان[٢] مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ در عملیات "قدس٣"، در یک جمع بندی از این عملیات، نقاط ضعف و قوت نیروهای خودی و دشمن را برشمرده اند:

دشمن به لحاظ این که احتمال تک را به این منطقه نمی داد، به گونه ای آرایش گرفته بود که جناح چپش خالی و قابل نفوذ بود، لذا نیروهای خودی از این موقعیت استفاده کردند و با دورزدن دشمن، از عقب او را مورد تهاجم قرار دادند.

ضعف های دشمن: جناح دادن؛ غفلت و عدم هشیاری؛ ضربه پذیری به دلیل تعویض نیرو.

[١] ٢١. مأخذ شماره١، صص ٢٠ تا ٢٥.

[٢] در عملیات قدس٣, "محمدرضا ملکی" راوی مرکز در لشکر١٩ فجر بود. وی در عملیات "کربلای ٤" به تاریخ ٥/١٠/١٣٦٥ در مسئولیت راوی "لشکر ٥٧ ابوالفضل", به شهادت رسید. "محمّد ساجدی" راوی دیگر مرکز در عملیات "قدس٣" بود.