روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٦ - مقدمه
ایران به همین پیام نیز اکتفا نکرد؛ در ٢٩/٣/١٣٦٤ آقای هاشمی با نمایندگان کشورهای خارجی در ایران دیدار کرد و مجدداً شرایط جدید ایران و نیز خطوط اصلی "گشایش دیپلماسی" را توضیح داد و تأکید کرد: «اگر مردم به ادامة جنگ مایل نبودند, ما به هر قیمتی جنگ را تمام می کردیم, ولی شما [در روز قدس و موارد دیگر] شاهد بودید که مردم چگونه برای تحقق شرایط ایران, اعلام وفاداری می کردند. اگر قدرت کافی نداشتیم, تکلیف هم نداشتیم. اگر راه معقولی هم از طرف دولت ها و مجامع مطرح شده بود, آن را به طور جدی مورد مطالعه قرار می دادیم, ولی شکی نداریم اگر در شرایط کنونی, آتش بس برقرار شود, ریشة این عداوت و خصومت که وجود دارد, تقویت می شود و شاخه های آن در آینده خواهد رویید.»
آقای هاشمی در آخر, پیامی جهت دولت های خارجی به نمایندگان آن ها در تهران تسلیم کرد و از آنان خواست نظر دولت های متبوع خود را به طور رسمی اعلام کنند. در این پیام ضمن ابراز تنفر از جنگ و خون ریزی,[١] آمادگی ایران برای همکاری در جهت اجرای مقررات پذیرفته شدة بین المللی و تأمین شرایط تحقق عدالت و کیفر متجاوز, اعلام شده است و همچنین شروع جنگ به وسیلة عراق و مراحل و زوایای مختلف تجاوز و این که هنوز بخشی از ایران در اشغال عراق است, توضیح داده شد و مجدداً تأکید گردید: «تحقق صلح پایدار در این است که دولت ها و جوامع بین المللی به حقایق اعتراف کنند, در این صورت امکان تشکیل یک محکمة بین المللی برای محاکمة رژیم بعث عراق به عنوان آغازگر جنگ, به وجود آمده و راه ختم جنگ را هموار خواهد ساخت.» در آخر امکان گسترش جنگ به کشورهای مجاور در صورت تأیید تجاوزگری عراق, نادرست خوانده شد و به حفظ آرامش و اطمینان در روابط میان دولت های کشورهای منطقه, اطمینان داده شده است.
به این ترتیب, ایران آشکارا انعطاف نشان می داد که اگر کسانی از حامیان صدام و قدرت های جهانی و سازمان های جهانی و بین المللی واقعاً تمایلی به صلح دارند, این مواضع را بهانه کنند و با لحاظ کردن لااقل بخشی از حقوق ایران, به چانه زنی تعدیل شرایط جدید ایران بپردازند, اما در عمل چنین نشد و به دلیل این که این بار چرخة صلح با ابتکار ایران به
[١] فردای همین روز (٣٠/٣/١٣٦٤) امام خمینی در دیدار مسئولان با ایشان به مناسبت عیدفطر, وقتی بر ارادة مقاومت و تداوم جنگ تأکید کردند و افزودند: «مردم جنگ نمی خواهند, اما دفاع دارند. این "جنگ, جنگ تا پیروزی" که مردم می گویند, این جنگ دفاعی است, والا ابتدائاً که اگر این مسائل نبود؛ ایران به هیچ جا نظر نداشت, الآن هم ندارد.... امیدواریم که این شرارت ها (جنگ شهرها) از آن دست بردارند تا ملت به کار خودشان مشغول بشوند. و ما, هم از شرارت های آن ها ناراحت هستیم و هم از مقابله به مثل, از هر دو ناراحت هستیم. و من امیدوارم که قطع بشود این امور.»