خبرگان دو مسئله مهم نظام و کشور را به صراحت مورد بحث و تأکید قراردادند: مسئله اول در مورد حفاظت شخصیت ها و نوع زندگی آنان بود که تبدیل حفاظت به تشریفات و رشد تجمل گرایی از میان رفتن ساده زیستی و در پی آن بدبینی مردم و در نتیجه تضعیف نظام، می تواند نگران کننده باشد. مسئله دوم، تبعات برکناری آقای موسوی خوئینی از امر حج بود که در محافل سیاسی خارجی به نوعی تغییر سیاست ایران در قبال حج، تلقی می شد.

امام خمینی در مورد دومین مسئله ذکر شده، بعد از توضیحات مبسوطی دربارة آقایان خوئینی ها و کروبی و امر حج، در آخر تأکید کردند: «ما باید همان طور که سابق عمل کرده ایم، به حج برویم و همان طور که سابق تظاهرات و راه پیمایی کردند، عمل کنیم و با تغییر آقای موسوی خوئینی، سیاست ما تغییر نکرده است.» با وجود دقت امام در توضیح جزئیات و توضیحات ضروریی در پاسخ به جنبه های مختلف تغییرات حاصله، این سخنان در نگاه ناظران خارجی می توانست اظهاراتی با "مصرف داخلی" تلقی شود، آنچه مشخص می کرد که واقعاً سیاست ایران در امر حج تغییر یافته یا خیر، نحوة اقدام و رفتار مسئولان امر حج بود.

رایزنی های وزارت خارجه و تلاش های مقام های رسمی جمهوری اسلامی ایران جهت گشایش اعزام زائران خانة خدا به مکه، براساس توافقات قبلی به میزان ١٥٠هزار تن ادامه یافت، اما تحرکات عربستان سعودی نیز بر مبنای جلوگیری از تکرار وقایع سال گذشته در حج و کاهش اعزام حجاج ایرانی از ١٥٠هزار به ١٠٠هزار تن، همچنان ادامه داشت. در این مقدمه، فشردة ماجرا - که در نهایت به پیروزی ایران انجامید و می تواند نمایشی از روند اجرایی مربوط به حج باشد - آورده می شود:

در ٣/٥/١٣٦٤ حجت الاسلام "امام جمارانی" سرپرست سازمان حج و زیارت و اوقاف و امور خیریه، با ذکر این که در سفر وزیر خارجة عربستان به ایران و ملاقات وی با دکتر ولایتی و آقای هاشمی رفسنجانی، مسئله خاتمه یافته و اعزام ١٥٠هزار تن تثبیت شده بود، افزود: «اگر چنانچه دولت سعودی نخواهد ما را تحمل کند، ما [به مکه] نمی رویم و هر پی آمدی داشته باشد، مسئول عواقبش دولت سعودی خواهد بود.»

همچنین رادیو اسرائیل، رادیو بغداد، رادیو کویت، رادیو بی بی سی و روزنامة "القبس" در ٣/٥/١٣٦٤ مطالبی را که در بازتاب های فوق در مورد سفر حجاج ایران، اقدامات و ...، آمده است، مطرح کردند.

در ٦/٥/١٣٦٤ "محمدعلی بشارتی" قائم مقام وزارت امورخارجه، اعلام کرد: «بالاخره با مساعی فراوان مقامات تصمیم گیرنده در امر حج و در پی ملاقات ها بسیار فشرده و طولانی مقامات ایرانی با مقامات سعودی، بالاخره مقامات عربستان با گشاده رویی با مسئله مسافرت ١٥٠هزار زائر ایرانی به بیت اللّه الحرام موافقت کردند.» وی در ادامه جای تردید باقی گذاشت: «البته مذاکرات کماکان ادامه دارد و طبیعی است که در این زمینه مسئولین مصمم تر شدة