خلیج]فارس[ نظاره می کند، چرا که روس ها همچنان مایل به حفظ صدام هستند و کاملاً از این که امریکا نیز این چنین است، خشنوداند. این تجهیزات شوروی است که عمدتاً ارتش عراق را حفظ نموده و این اعتبار مالی شوروی است که برای صدام موشک های اسکاد می خرد؛ موشک هایی که نواحی مسکونی شهرهای غربی ایران را مورد حمله قرار می دهد.

شوروی ها مایل اند که مانع از رشد انقلاب اسلامی ایران بشوند، اما همچنین دلایل دیگری نیز دارند که در پشت جبهة جدید امریکا بمانند. آن ها می دانند هنگامی که [دو خط لولة جدید نفتی عراق از عربستان به کار افتد، همراه با خطوط دیگری که از ترکیه و اردن می گذرد، بغداد] با سه کشور قوی هوادار غرب در ناحیه مرتبط خواهد شد در این حالت عراق متوجه خواهد شد که می تواند بر روی کمک غرب حساب کند و بنابراین توسعة روابط با شوروی چندان جالب نخواهد بود.»[١]

٤٥٧

از توسعة مناسبات ایران و عربستان و حل تدریجی مشکلات میان دو کشور، در برخی از محافل و رسانه ها چشم انداز روشنی ترسیم می شود و تأثیر چنین امری را تضعیف عراق و تقویت ایران در جنگ به شمار می آورند؛ از جمله نشریة "مسلم میدیا" چاپ لندن، در آخرین شمارة خود، در معادلات جدید سیاست و قدرت منطقه، ایران و عربستان را دو محور اصلی و حکومت عراق را رو به انزوا توصیف کرده است: «نشانه ها حکایت از آن دارد که ایرانیان آمادگی خود برای انجام مذاکرات صلح، اما نه با صدام حسین را به اطلاع سعودالفیصل [وزیر خارجه عربستان] رسانده اند. دیدار سه روزة وزیر خارجة عربستان - سعودالفیصل - حاکی از آن است که مسائل خلیج فارس را نمی توان بدون مشارکت ایران حل و فصل نمود.

زمام داران عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج]فارس[ در یک مرحله، ماهانه یک میلیارد دلار جهت حمایت از عراق در جنگ، در اختیار بغداد قرار می دادند؛ این کمک مالی تا همین اواخر ادامه داشت. این شش کشور (کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس) بودجة سلاح های خریداری شده توسط صدام حسین از غرب به ویژه از فرانسه را تضمین کردند.

عربستان سعودی در این که تا پایان راه با صدام حسین باشد، تردید داشت و قریب به یک سال پیش عراق به این مسئله پی برد. این امر باعث شد که بغداد در اتحادهای خود تجدید نظر کند. رفته رفته محور بغداد - امّان - قاهره هویدا گشت که از قرار معلوم از سوی واشنگتن مورد حمایت قرار دارد. یک چنین محوری ریاض را بدون هیچ گونه نقشی در این بحران منطقه ای باقی گذارد. دیپلماسی ایران همچنین توانست به سعودی ها اطمینان دهد که ایران بدیشان آسیبی وارد نخواهد آورد و نیز این که سرنگون شدن صدام ثبات منطقه را به مخاطره نخواهد انداخت.»[٢]

[١] ١٣. روزنامة جمهوری اسلامی، ٢٢/٧/١٣٦٤، ص ٨ ، روزنامة "تایمز"، چاپ لندن، شمارة ٣١ ژوئیه ١٩٨٥ (٩/٥/١٣٦٤).

[٢] ١٤. اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، بولتن "بررسی مطبوعات جهان"، شمارة ٨٨١ (١٢/٥/١٣٦٤)، ص٦، نشریه "مسلم میدیا"، چاپ لندن، ژوئیه ١٩٨٥ (منتهی به ٩/٥/١٣٦٤)، به قلم یک خبرنگار در بحرین.