این در حالی است که مقام های رسمی در وزارت خارجة ژاپن از رئیس مجلس شورای اسلامی نقل کرده اند که هرگونه مذاکره دربارة صلح منوط به کنار رفتن صدام حسین و هم دستان سیاسی او از حکومت عراق و موافقت آن ها با پذیرش مسئولیت آغاز جنگ علیه ایران، است و این زمینه ای جهت بررسی پیشنهاد های ژاپن قرار خواهد گرفت. این مقام ها افزوده اند که رفسنجانی همچنین به ناکازونه گفته است که در طول جنگ، ایران به دلایل انسانی از حمله به بسیاری از هدف های غیرنظامی خودداری کرده است.[٢]

رادیو امریکا در تفسیری انگیزة ژاپن را جهت برقراری ارتباط با ایران چنین بیان کرد: «ژاپن عمیقاً علاقه مند به پایان جنگ بین ایران و عراق است چرا که بخش بزرگی از نفت خام مورد نیاز این کشور از طریق کشورهای واقع شده در سواحل خلیج فارس حمل می شود.» سپس به نقل از نشریة "بررسی مسائل اقتصادی خاور دور" گفت که سفر آقای هاشمی رفسنجانی به شرق آسیا بخشی از تلاش های جمهوری اسلامی ایران جهت بیرون کشیدن خود از انزوا و بهبود روابط بازرگانی اش با کشورهای آسیایی است.[٣]

رادیو بی.بی.سی. نیز گفت: «حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی در مذاکراتی که با آقای "آبه" وزیر خارجة ژاپن به عمل آورد، حملة نیروهای ایرانی علیه کشتی رانی در خلیج فارس را تکذیب کرد. اظهارات آقای رفسنجانی - که دومین مرد پرقدرت ایران محسوب می شود - واکنشی در قبال نگرانی های وزیر خارجة ژاپن مبنی بر حمله علیه کشتی رانی در خلیج فارس است که موجب بروز اختلافات عمده در امر واردات نفت ژاپن از ایران در سال های اخیر بوده است ...

وزیر خارجة ژاپن در توکیو به هاشمی رفسنجانی گفت با آن که تصمیمات مربوط به واردات نفت خام اساساً بر عهدة شرکت های خصوصی ژاپنی است، وی می تواند نگرانی های این شرکت ها را در زمینة ادامة حملات بر نفت کش هایی که در خلیج فارس در رفت و آمداند، درک کند. در عین حال وزیر خارجة ژاپن قول داد که تقاضای ایران را دایر بر آن که شرکت های ژاپنی نفت خام بیش تری از ایران خریداری کنند، به شرکت های مزبور را ابلاغ خواهد کرد.

رئیس مجلس ایران تأکید نمود که ایران کاملاً قدرت حمله به شهرها و نفت کش های عراقی را که در خلیج فارس در رفت و آمداند دارد، اما به دلایل اخلاقی و بشردوستانه از حمله به آنها خودداری کرده است. وی امیدوار است در جریان سفر پنج روزه اش به ژاپن این مسئله را روشن کند که ایران اکنون با عراق درگیر یک جنگ اخلاقی است، زیرا عراق بود که جنگ را آغاز نمود. ایشان می افزاید ایران از سلاح های شیمیایی استفاده نمی کند و

[١] ٢٥. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریة "گزارش های ویژه"، شماره ١٠٣ (١٠/٤/١٣٦٤)، ص ٤٧.

[٢] ٢٦. مأخذ ٢، ص ١١.

[٣] ٢٧. مأخذ ٢، ص ٤٠.