روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٠٢ - روزشمار جنگ سه شنبه /٢٢ مرداد ١٣٦٤ /٢٥ ذیقعده ١٤٠٥ /١٣ اوت ١٩٨٥
ضمیمة گزارش ٥٨٤: گزارشی از سفر معاون سیاسی وزیر امورخارجه ایران به سودان
یک گروه از کارشناسان وزارت خارجه در جمع بندی سفر معاون سیاسی وزیر امورخارجة جمهوری اسلامی ایران به سودان، گزارش مفصلی تهیه و ارائه کرده اند که در آن آمده است:
«در اولین دیدار با "ابراهیم طه ایوب" وزیر امورخارجة سودان، مسائل جنگ تحمیلی و مواضع جمهوری اسلامی ایران مطرح شد. وزیر امورخارجة سودان، ضمن تشریح مواضع دولت جدید در خصوص پیروی از سیاست عدم تعهد و ایجاد رابطة متوازن با همة همسایگان (منظور لیبی و اتیوپی است) از استمرار جنگ تحمیلی اعلام نگرانی کرد و توقف آن را درخواست نمود و حل مسائل آن را از طرق صلح آمیز خواستار شد.
وی افزود: "به نظر ما، ایرانِ قوی، سدی در مقابل شوروی می باشد، لذا ما نمی خواهیم با ادامة جنگ، این سد ضعیف شود." وزیر امورخارجة سودان معتقد بود که پیوندهای سیاسی ایران و عراق بیش تر از پیوندهای میان ایران و ترکیه یا عراق و اردن و غیره می باشد.
دیدار بعدی معاون سیاسی وزارت امورخارجة جمهوری اسلامی در سودان، با نخست وزیر این کشور "الجز ولی دفع الله" بود. شیخ الاسلام علاوه بر ابلاغ پیام شفاهی نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران دائر بر تبریک پیروزی و انتصاب ایشان و آمادگی در ایجاد و گسترش همکاری های دو جانبه، از نام برده جهت مسافرت به تهران دعوت به عمل آورد و پیشنهاد برقراری روابط مجدد و گشایش نمایندگی های دو کشور را مطرح کرد. سپس نخست وزیر سودان به تشریح سیاست خارجی این کشور مبنی بر پیروی از سیاست عدم تعهد، رابطه با کشورهای عربی، افریقایی و اسلامی و در رأس آن ها جمهوری اسلامی ایران و نیز مخالفت با نژادپرستی در افریقای جنوبی، پرداخت و موافقت اصولی با گشایش سفارت سودان در تهران و برقراری روابط دو کشور را اعلام داشت و در زمینة جنگ تحمیلی گفت: "ما به عنوان انقلاب سودان می خواهیم جهت به کارگیری نیروهای اسلامی در آزادی فلسطین، این جنگ خاتمه یابد."
معاونت سیاسی وزارت خارجه در آخرین ملاقات خود با ژنرال "سوارالذهب" رئیس شورای نظامی انتقالی، ضمن تقدیر از سیاست های جدید منطقه ای و بین المللی سودان و عدم شرکت این کشور در مانور "ستارة درخشان،" از اعلام بی طرفی و اعلام عدم حضور نیروهای سودانی در جبهه های جنگ توسط وزیر دفاع سودان، قدردانی به عمل آورد.
در این دیدار، سوارالذهب سیاست خارجی این کشور را بر محور ایجاد رابطه با همسایگان مخصوصاً لیبی و اتیوپی تشریح نمود، سپس از اقدامات و تماس های جمهوری اسلامی ایران در برقراری ارتباط و نیز توجهات جمهوری اسلامی در خصوص مسائل و مشکلات سودان - از جمله کمک در مسئله قحطی زدگان و آمادگی در خصوص همکاری های نفتی و اقتصادی - تشکر کرد و اظهار داشت: "همکاری شما در تأمین نفت سودان می تواند ما را از مسئله سلطه جویی شرکت ها رهایی بخشد،" سوارالذهب در خاتمه ضمن تأکید بر نگرانی این کشور از ادامة جنگ، ابراز امیدواری نمود تا یک راه حل ریشه ای جهت مسائل جنگ پیدا شود.»
در این گزارش دربارة اهداف سفر هیئت ایرانی به سودان چنین آمده است:
«هدف های سفر، احیای روابط بین دو کشور، گشایش نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در خارطوم و تلاش جهت ایجاد تغییر در مواضع سودان در جنگ تحمیلی و جلوگیری از عدم اعزام نیروهای سودانی به عراق بود که با استقرار یک نفر از اعضای هیئت اعزامی در خارطوم، موارد اول و دوم عملی شد و مورد بی طرفی هرچه بیش تر سودان شد. اقدامات بعدی در خصوص آزادی اسرای سودانی، کمک به قحطی زدگان و همکاری های نفتی با آن کشور، تأثیرات لازم را ایفا خواهد نمود.»[١]
در بخش دیگر این گزارش مفصل، با اشاره به مواضع حکومت سابق سودان (نمیری) دائر بر موضع گیری علیه جمهوری اسلامی ایران، مواضع تغییر یافته و جدید حکومت کنونی سودان چنین برشمرده شده است:
[١] ٢١. سند شمارة ٢١٢٢٦٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد سیاسی، ٢٨/٥/١٣٦٤ بخش ضمیمه، صص ٤-٩.