روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٣٦ - روزشمار جنگ جمعه /٢٥ مرداد ١٣٦٤ /٢٨ ذیقعده ١٤٠٥ /١٦ اوت ١٩٨٥

شأن حوزوی و سیاسی دارای مرتبه ای بالاتر از سایر مراجع کنونی است، از این رو عدم شرکت دیگران، کم تأثیر و اهمیت محسوب می شود.

در هر حال، به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، آیت الله العظمی گلپایگانی هنگام رأی دادن، فرموده اند: «این جمهوری از ابتدا به عنوان جمهوری اسلامی برقرار شده است و در جمهوری اسلامی مردم باید مراعات کنند تا جمهوری اسلامی باقی بماند و من همیشه در نوشته ها و گفته ها این مسئله را متذکر شده ام که نباید برخلاف جمهوری اسلامی عملی انجام دهیم و از خداوند متعال مسئلت دارم که ملت را در این امر مهم انتخابات رئیس جمهوری یاری کند تا رئیس جمهوری بتواند دولتی را معین کند که آن دولت، اسلامیت جمهوری اسلامی را برندارد که تبدیل به جمهوری غیراسلامی شود، بلکه در جهت تقویت جمهوری اسلامی فعالیت و اقدام کند و همان طوری که از اول شعار جمهوری اسلامی "نه شرقی و نه غربی" بود، در عمل این معنا متحقق شود و خداوند رئیس جمهوری را که بر این کشور انتخاب می شود، موفق شان بدارد مانند ابتدای این جمهوری که مبنای آن اسلامی بوده تا آخر هم همین طور باشد.»

آیت الله العظمی گلپایگانی در بخش دیگری از سخنان خود، افزوده اند: «من امیدوارم که ان شاء الله در آینده مواظب و مقید باشیم که احکام اولیة صدر اسلام را - نه آن احکامی که بندگان خدا می خواهند و بگویند به عنوان ضرورت است - عمل کنیم و همان طوری که از صدر اسلام به احکام اولیه عمل می شده است، این رویه ادامه پیدا کند.»[١]

در گزارشی دیگر با عنوان "انتخابات و مراجع تقلید" که در واحد سیاسی دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم تهیه شده و برای ائمه جمعه نیز ارسال گردیده، به جنبه هایی دیگر از قضیه اشاره شده است. متن گزارش چنین است:

آیات عظام گلپایگانی و منتظری در انتخابات شرکت کردند و خبر آن اعلام گردید؛ از شرکت آیت الله العظمی مرعشی نجفی خبری پخش نشد. ظاهراً ایشان در روز رأی گیری در قم نمانده است. یک قول، خبر از امتناع عمدی وی از شرکت در انتخابات می دهد که دلیل آن اعتراض به حذف مهندس بازرگان بوده است. هر چند قبلاً اخباری وجود داشت که از روابط خوب نهضت آزادی با بیت آیت الله نجفی حکایت می کرد، اما هنوز به طور قطعی مشخص نیست که این عدم شرکت به معنای اعتراض به مسئله مزبور بوده یا دلایل دیگری داشته. یک خبر حاکی است وقتی از یکی از نزدیکان آیت الله نجفی سؤال شد که «چرا رأی ندادید؟» وی گفته است: «وقتی آیت الله مرعشی رأی نداده، من رأی بدهم؟!»

آیت الله گلپایگانی به هنگام رأی دادن اظهار امیدواری کرد که رئیس جمهوری انتخابی، دولتی را معین کند که آن دولت اسلامیت جمهوری اسلامی را برندارد. ایشان همچنین تأکید کرد: «بایستی کوشش شود کمبودهای ناشی از انتصاب افرادی که کاملاً متوجه احکام اسلامی

[١] ٢١. مأخذ ٢، صص ١٤ و ١٥.