روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٣٥ - روزشمار جنگ سه شنبه /٤ تیر ١٣٦٤ /٦ شوال ١٤٠٥ /٢٥ ژوئن ١٩٨٥
مقابل هرگونه تلاشی که تحت عنوان همبستگی اعراب به منظور ایجاد شکاف بین ایران و اعراب صورت می گیرد، دانسته اند. علاوه بر این، تلاش ها و اهدافی چون جلب حمایت سوریه و لیبی در جنگ، خرید تسلیحات (از جمله: ضدهوایی، موشک های اسکاد - بی و ... جهت مقابله با حملات هوایی و موشکی عراق) و حل جنگ اردوگاه های فلسطینیان را نیز مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند. ولی در سفر به سوریه علاوه بر این موارد، یک محور عمدة بحث و تبادل نظر، بررسی مسئلة گروگان گیری هواپیمای "تی.دبلیو.ای." بوده است.[١]
در گزارش نشریة "لوماتن" چاپ پاریس، دربارة سفر آقای هاشمی رفسنجانی به سوریه، آمده است: «اخبار پشت پرده حاکی از آن است که رئیس جمهوری ایالات متحدة امریکا از حافظ اسد خواسته است با اتخاذ تصمیمات مشترک با حکومت آیت الله خمینی، به مسئلة گروگان گیری چهل مسافر امریکایی هواپیمای تی.دبلیو.ای. خاتمه دهد. براساس اطلاعات به دست آمده، به دنبال تقاضای ریگان از حافظ اسد بود که هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در سفرش به لیبی مدت چند ساعت در دمشق توقف کرد و مذاکراتی را با مقامات درجه اول سوری انجام داد ... .»[٢]
شبکة تلویزیونی ا.بی.سی. امریکا هدف سفر حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی به سوریه را اقدامی از حافظ اسد جهت آزادسازی گروگان های امریکایی در لبنان دانسته و به نقل از گزارش گر خود - جان دنوان - خبر داده است:
«رئیس جمهور سوریه به مقامات امریکایی قول داده است که از نفوذ خود در لبنان به ویژه در میان شیعیان جهت آزاد ساختن گروگان های امریکایی استفاده نماید.»[٣]
گزارش گر این شبکه سپس با اشاره به سفر آقای هاشمی رفسنجانی و شیخ محمدحسین فضل الله به سوریه، خاطرنشان کرده که ایران نفوذ عمیقی در لبنان دارد به ویژه در میان شیعیان بنیادگرا که عامل هواپیماربایی هستند.[٤] این گزارش گر هر چند در ادامه گفته است که آقای رفسنجانی در یک کنفرانس مطبوعاتی در دمشق هرگونه دخالت ایران در هواپیماربایی را تکذیب کرده است، ولی در پایان گزارش خود حضور آقای رفسنجانی و شیخ فضل الله در پایتخت سوریه و سفر قریب الوقوع نبیه بری به این کشور را مرتبط با اقدام سوریه جهت آزادسازی گروگان ها دانسته و افزوده است: «به احتمال قوی این دیدار کنندگان از دمشق در جریان هواپیماربایی دخیل بوده اند.»[٥]
رادیو بی.بی.سی. نیز درباره سفر آقای هاشمی رفسنجانی به سوریه مفصلاً به تحلیل و تفسیر پرداخت. این رادیو در تفسیری با اشاره به خشمگین بودن امریکا از ربودن هواپیما و نیز با اعلام سخنان "کاسپار واین برگر" وزیر دفاع امریکا که گفته است: «امریکا حق تلافی علیه ربایندگان هواپیما را که چهل امریکایی را در گروگان دارند، برای خود محفوظ می دارد.»، افزود: «مقامات امریکا با مقامات سوریه درباره این بحران تماس داشته اند و سوریه
[١] ١٥. روزشمار جنگ، روزهای ٢٩/٣ تا ٤/٤/١٣٦٤، همین کتاب.
[٢] ١٦. مأخذ ١٠، ص٤٨، رادیو صدای آزاد ایران، ٤/٤/١٣٦٤، به نقل از روزنامة "لوماتن" چاپ پاریس.
[٣] ١٧. مأخذ ١٠، ص١٨، گزارش شبکة تلویزیونی ا.بی.سی. امریکا.
[٤] ١٨. همان.
[٥] ١٩. همان، ص١٨.