کشورهای حاشیه خلیج فارس و در رأس آن ها عربستان سعودی مدت هاست که تلاش می کنند در حمایت های بی حد و حصر خود از صدام، تعادلی را به وجود آورده و در مناسبات خود با جمهوری اسلامی ایران نیز دست به تغییراتی بزنند؛ این موضوع در حالی صورت می گیرد که پیوندهای محور اردن - قاهره - بغداد از استحکام بیش تری برخوردار گشته و نزدیکی های چشم گیری را نشان می دهد.

در این رابطه به طور مختصر به نظر می رسد که شورای همکاری خلیج فارس و به خصوص عربستان سعودی اخیراً به این نتیجه رسیده اند که در عین حمایت های اقتصادی و سیاسی از رژیم بعث (البته به شکل متعادل تری)، می باید در روابط خود با جمهوری اسلامی به گونه ای عمل نمایند که در صورت شکست احتمالی (و نه دور از انتظار) رژیم بعث، از تأثیرات زیان بار آن مصون بمانند. از سوی دیگر، ادامة جنگ و گسترش دامنة بیش از حد آن به منطقة خلیج فارس با توجه به توان مندی های بالای جمهوری اسلامی و توانایی های محدود این کشورها و از همه مهم تر خصوصیات ویژة صدام که حاضر است در صورت لزوم هر چیزی را فدای منافع خود کند، هشدار دیگری است که موجب می شود تا شورای همکاری خلیج فارس به تعدیل نسبی مواضع خود در قبال جنگ تحمیلی اقدام و مناسبات بهتری را با جمهوری اسلامی برقرار نماید. در ضمن، موضوع فوق به کشورهای حاشیه خلیج فارس مخصوصاً عربستان (به عنوان اهرم سیاسی امریکا در منطقه) این امکان را می دهد که تلاش های دیپلماتیک بیش تری را برای برقراری صلح انجام دهند.

در حاشیة مطلب فوق، مناسبات اخیر مصر و عراق قابل توجه و حائز اهمیت زیادی است که به نکاتی در این باره اشاره می کنیم: اولاً حمایت های بیش از حد مصر از عراق می تواند این کشور را تا حدودی از تلاش سریع مصون بدارد و ثانیاً مصر را که با امضای کمپ دیوید از جامعة عرب کاملاً منزوی شده بود، با آبرومندی به عنوان "حامی عربیت" به دامان اعراب بازگرداند.

درهرحال، با توجه به مشی اخیر شورای همکاری، اخیراً شاهد اظهارنظرهای پاره ای از اعضای این کشورها پیرامون مسئله صلح و پیشنهادهای چگونگی وصول به آن هستیم که با توجه به این که اظهارات یاد شده نمی تواند بی رابطه با نظرهای کلی این شورا باشد، به دو نمونه از آن اشاره می کنیم:

١- بازتاب پیام ١٤ ماده ای آقای هاشمی رفسنجانی:

معاون وزارت اطلاعات امارات عربی متحده در ملاقات با یکی از نمایندگان سیاسی جمهوری اسلامی اظهار می دارد که قبلاً شنیده است ایران با تشکیل دادگاه بین المللی از طریق سازمان ملل برای تعیین متجاوز و صدور رأی جهت مجازات، موافق است ولیکن اخیراً