اینک عمان ضمن درخواست اعمال کنترل بیش تر، به امریکا خاطرنشان کرده است که اجازه نخواهد داد از تأسیسات نظامی آن کشور برای حمله به هدف های واقع در درون مرزهای ایران استفاده شود.

پنج سال قبل برای عملیات نافرجام آزادی بخش گروگان های امریکایی در تهران، خاک عمان مورد استفاده قرار گرفت؛ بعد از انجام عملیات مزبور، دولت عمان نسبت به استفاده از یکی از پایگاه های آن کشور بدون اجازة قبلی انتقاد کرد. مقامات امریکایی نسبت به این که در مورد کسب اجازه برای انجام عملیات، توافقی با دولت عمان وجود دارد یا خیر، اظهار نظر نکرده اند.»

به این ترتیب، بررسی اجمالی در دورة کتاب حاضر نشان می دهد که امریکا دشمنی با ایران را بسیار عمیق و جدی می دانسته و علیه ایران بسیار کوشا بوده است، اما در عین حال به دلیل اهمیت نقش ایران و نوع تحرکات آن، نوعی انفعال در حرکات امریکا محسوس بود، چندان که در برخورد با ایران، ابتکار عمل و رفتاری سنجیده نداشت.

عمده ترین امیدواری امریکا متوجه آینده بود که شاید در موازنة موجود، تحولاتی به سودش واقع شود.

٩- ایران و فرانسه: گام های لرزان، موانع سخت

فرانسه از مهم ترین و مؤثرترین حامیان عراق در جنگ علیه ایران به شمار می رفت. این تأثیر در جنبه های مختلف سیاسی و نظامی به شدت آشکار بود. فرانسه در ابراز دشمنی با ایران نیز از بسیاری از کشورهای حامی عراق متمایز بود و نخبگان فرانسوی صراحتاً کینه توزی بنیانی و اساسی با ایران نشان می دادند. در اولین روزهای کتاب حاضر (٣١/٣/١٣٦٤) "ریموندبار" نخست وزیر اسبق فرانسه، در مصاحبه ای با نشریة "سیاست بین المللی" چاپ پاریس، در پاسخ به این سؤال که "چه کسی مسئول جنگ خلیج می باشد؟" گفت: «این عراق است که به ایران حمله نموده و فکر نمی کنم که این تصمیم عاقلانه بوده باشد.» از وی سؤال شد: «با این حال، شما فکر می کنید که دنیای غرب حق دارد که از رژیم بغداد حمایت کند؟» ریموندبار: «کاملاً، زیرا پیروزی به رژیم خمینی آن چنان پرستیژی خواهد داد که می تواند انقلاب فرهنگی خود را صادر نموده و کشورهای خلیج را متزلزل نماید.»

به رغم آنچه ذکر شد، در ادامة سیاست "گشایش دیپلماسی" ایران، تلاش هایی برای بهبود روابط و حداقل کاستن از تیرگی شدید آن، در همان شروع دورة کتاب حاضر در جریان بود، اما اوضاع به دلیل نگرش خاص فرانسه به ایران و عراق، بغرنج تر از آن بود که در کوتاه مدت تحولی را بتوان انتظار داشت. تحلیل گران معترف بودند: «پاریس امیدوار است که توازن قوا(ی موجود) میان ایران و عراق را ادامه دهد و در عین حال، روابط خود با تهران را بهبود بخشد و این کار مشکلی است، زیرا پاریس امیدوار است در همان حال از توسعة انقلاب