تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٢ - زمينه كلى سوره

مشاهده سياق قرآن روشن است و تاريخ نيز گواه آن مى‌باشد.

بنا بر اين چرا در قرآن‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ در آغاز هر سوره آمده است؟

اگر اين آيه نازل نمى‌شد محال بود پيامبر آن را از سوى خود به آيات بيفزايد و اگر چنين نبود پس چرا آيه يا كلمه ديگرى به جاى بسم اللَّه نيامد؟! هر آيه‌اى كه از نو از آسمان نازل مى‌شود ناگزير بايد انديشه جديدى را نيز با خود به همراه داشته باشد. در تفسير ما از آيات قرآنى و شناختمان از سوره‌هاى قرآنى و موضوعاتى كه بايد به جستار پيرامون آنها بپردازيم بايد از ديگر مقوله‌ها جدا باشد و اين در همان زمانى است كه در جستجوى خطوط مشترك اين آيه با آيات ديگر نيز هستيم.

آيات قرآن متشابه هستند (آيات نظير يكديگرند) زيرا ريشه‌ها و بلاغت و سطح آن يكسان است و همه آيات قرآنى معجز است و گواه آن است كه از سوى خداست نه دست پرورد بشر، ولى در عين حال مى‌بينيم كه هر يك از آيات قرآنى به خود اختصاص دارد و موضوعات نسبت به سياقشان اعمّ هستند و نسبت به سوره‌اى كه آيه را در آن مى‌يابيم اعمّ مى‌باشند. پس موضوع اصلى سوره طه كدام است؟

و چنين است داستانهايى كه در قرآن آمده است. مثلا نود آيه از صد و سى و پنج آيه اين سوره قصه موسى است و چهل آيه ديگر در موضوعات ديگر. مثلا قصه آدم (ع) و سبب خروج او از بهشت و چگونگى اغواى شيطان.

آيا اين سوره هم مانند سوره يوسف كه داستان يوسف را بيان مى‌كند بيان كننده قصه موسى است.

/ ١٢٠ در سوره بقره هم كه داستان بنى اسرائيل را بيان مى‌كند داستان موسى و فرعون و جادوگران و قوم موسى را هم ذكر مى‌كند ولى در سوره بقره به جنبه اجتماعى داستان بنى اسرائيل توجه دارد، كه آنها قومى مستضعف بودند و در برابر مستكبرين ايستادگى كردند. و حال آن كه در سوره طه به جنبه ديگرى از زندگى موسى و بنى اسراييل توجه دارد. يعنى به جنبه انسانى آن.