تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣ - نكته بيعت و خصوصيات آن

در پاسخ مى‌گوئيم بدون شك اين بيعتها يك نوع تاكيد بر وفادارى بوده كه در مواقع خاصى انجام مى‌گرفته، و مخصوصا براى مقابله با بحرانها و حوادث سخت از آن استفاده مى‌شده است، تا در سايه آن روح تازه‌اى در كالبد افراد دميده شود، چنان كه تاثيرهاى شگرف آن را در بيعت رضوان در بحثهاى گذشته خوانديم.

ولى در بيعتهايى كه براى خلفا مى‌گرفتند بيعت به عنوان پذيرش مقام خلافت بود، هر چند به عقيده ما خلافت پيامبر اسلام ص چيزى نبود كه از طريق بيعت مردم انجام گيرد، بلكه تنها از سوى خداوند و به وسيله شخص پيامبر ص يا امام پيشين تحقق مى‌يافت.

و به همين دليل بيعتى را كه مسلمانان با على ع يا امام حسن يا امام حسين ع كردند آن نيز جنبه تاكيد بر وفادارى داشت و شبيه بيعتهاى پيامبر ص بود.

*** ٤- آيا در حال حاضر نيز بيعت به عنوان يك اصل اسلامى قابل قبول است؟ يا به تعبير ديگر آيا مى‌توان بيعت را تعميم داد، و مثلا فلان جمعيت يك فرد لائق و واجد شرائط شرعى را برگزينند (به عنوان فرمانده لشكر، رئيس جمعيت، و يا رئيس حكومت) و با او بيعت كنند؟ آيا اينگونه بيعتها مشمول احكام شرعى بيعت مى‌باشد؟! از آنجا كه به اصطلاح" عموم" و" اطلاقى" از قرآن و سنت در خصوص بيعت در دست نيست تعميم اين مساله مشكل به نظر مى‌رسد، هر چند استدلال به عموم آيه" أَوْفُوا بِالْعُقُودِ" چندان بعيد نيست.

ولى با اينحال ابهامى كه در مسائل مربوط به بيعت وجود دارد مانع از اين است كه ما به طور قطع روى" أَوْفُوا بِالْعُقُودِ" تكيه كنيم بخصوص اينكه‌