تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٣ - تفسير راستى حرف حساب شما چيست؟!

الْخالِقُونَ‌) [١] اين عبارت كوتاه و فشرده در حقيقت اشاره به" برهان معروف عليت" است كه در فلسفه و كلام براى اثبات وجود خداوند آمده است، و آن اينكه عالمى كه در آن زندگى مى‌كنيم بدون شك حادث است (زيرا دائما در حال تغيير است، و آنچه در حال تغيير و دگرگونى است معرض حوادث است، و چيزى كه معرض حوادث است محال است قديم و ازلى باشد).

اكنون اين سؤال پيش مى‌آيد كه اگر حادث است از پنج حال بيرون نيست:

١- بدون علت به وجود آمده است.

٢- خود علت خويشتن است.

٣- معلولات جهان علت وجود آن هستند.

٤- اين جهان معلول علتى است كه آنهم به نوبه خود معلول علت ديگرى است و تا بى نهايت پيش مى‌رود.

٥- اين جهان مخلوق خداوند واجب الوجود است كه هستيش از درون ذات پاك او است.

باطل بودن چهار احتمال نخست معلوم است، زيرا.

وجود معلول بدون علت محال است، و گرنه هر چيز در هر شرائطى بايد به وجود آيد، در حالى كه چنين نيست.

[١] در تفسير اين آيه احتمالات ديگرى نيز داده شده است، از جمله اينكه مفاد آيه چنين است:" آيا آنها بى هدف آفريده شده‌اند، و هيچگونه برنامه و مسئوليتى ندارند"؟- گرچه اين معنى را جمعى از مفسران برگزيده‌اند، ولى با توجه به جمله دوم (أَمْ هُمُ الْخالِقُونَ‌) روشن مى‌شود كه منظور همان است كه در بالا گفته شد يعنى:" آيا آنها بدون علت آفريده شده‌اند يا خود علت خويشتنند"؟