تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦ - نكته چه كسانى به خدا سوء ظن دارند؟

و حكمت" كه مناسب مقام عذاب است.

منظور از" جنود آسمان و زمين" چيست؟.

اين واژه معنى وسيعى دارد كه هم لشكريان فرشتگان الهى را شامل مى‌شود و هم لشكريانى همچون صاعقه، زلزله‌ها، طوفانها، سيلابها و امواج و نيروهاى نامرئى ديگرى كه ما از آن آگاهى نداريم، چرا كه همه جنود الهى هستند و سر بر فرمان او دارند.

نكته: چه كسانى به خدا سوء ظن دارند؟

" سوء ظن" گاهى نسبت به خويشتن است، گاهى نسبت به ديگران، و گاه نسبت به خدا، همانطور كه" حسن ظن" نيز تقسيم سه‌گانه‌اى دارد.

اما سوء ظن نسبت به خويشتن در صورتى كه به حد افراط نرسد نردبان تكامل است، و سبب مى‌شود كه انسان نسبت به اعمال خود سختگير و مو شكاف باشد، و جلوى عجب و غرور ناشى از اعمال نيك را مى‌گيرد.

به همين دليل على ع در خطبه معروف" همام" در توصيف پرهيزكاران مى‌فرمايد:

فهم لانفسهم متهمون، و من اعمالهم مشفقون، اذا زكى احد منهم خاف مما يقال له، فيقول: انا اعلم بنفسى من غيرى، و ربى اعلم بى منى بنفسى، اللهم لا تؤاخذنى بما يقولون، و اجعلنى افضل مما يظنون، و اغفر لى ما لا يعلمون:

" آنها خويشتن را متهم مى‌كنند، و از اعمال خود بيمناكند، هر گاه يكى از آنها ستوده شود از آنچه در باره او گفته شده ترسان مى‌گردد، و مى‌گويد: من از ديگران نسبت به خويشتن آگاهترم، و پروردگارم نسبت به اعمالم از من آگاهتر است! خداوندا! به آنچه آنها مى‌گويند مرا مؤاخذه مكن، و مرا از آنچه آنها