تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٤ - ٤- معراج در روايات اسلامى

دارد) [١] د- رواياتى كه مشتمل بر مطالب باطل و بى اساسى است كه به هيچوجه قابل قبول نيست و محتواى آنها گواه بر مجعول بودن آنهاست، مانند رواياتى كه مى‌گويد پيامبر ص خدا را با" چشم ظاهرى" ديد، يا با او سخن گفت، و او را مشاهده كرد، اينگونه روايات و مانند آن قطعا مجعول است (مگر اينكه به شهود باطنى تفسير گردد).

با توجه به اين تقسيم‌بندى به يك بررسى اجمالى روى روايات معراج مى‌پردازيم:

از مجموع روايات به خوبى استفاده مى‌شود كه پيامبر گرامى اسلام ص اين سفر آسمانى را در چند مرحله پيمود.

مرحله نخست، مرحله فاصله ميان مسجد الحرام و مسجد اقصى بود كه در آيه اول سوره اسراء به آن اشاره شده است، سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى‌ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى‌:" منزه است خداوندى كه در يك شب بنده‌اش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصى برد".

طبق بعضى از روايات معتبر پيامبر ص در اثناء راه به اتفاق جبرئيل در سرزمين مدينه نزول كرد و در آنجا نماز گذارد [٢] و نيز در" مسجد الاقصى" با حضور ارواح انبياى بزرگ مانند ابراهيم و موسى و عيسى ع نماز گذارد، و امام جماعت پيامبر ص بود، سپس از آنجا

[١] در بعضى از آيات قرآن آمده است كه پرهيزگاران روز قيامت گروه گروه وارد بهشت مى‌شوند، و كفار گروه گروه وارد دوزخ مى‌شوند (سوره زمر آيات ٧١ و ٧٣) آيات ديگرى نيز بر اين معنى گواهى مى‌دهد. (مانند آيه ٧٠ زخرف- ٨٥ تا ٨٦ مريم- ٤٧ دخان).

[٢]" بحار الانوار" جلد ١٨ صفحه ٣١٩.