تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨١ - تفسير باز هم بركات صلح حديبيه!
را مشاهده مىكنيم كه در باره اهل مكه سخن مىگويد، همانند شرحى است براى آنچه در آيه مورد بحث آمده، و با روش قرآن كه روش اجمال و تفصيل است سازگار مىباشد.
مهم اين است كه طبق روايات مشهور، تمام سوره فتح بعد از ماجراى حديبيه، و در مسير بازگشت پيامبر ص از مكه به مدينه نازل گرديده است.
سپس در ادامه همين آيه به دو نعمت بزرگ ديگر از مواهب الهى اشاره كرده، مىفرمايد:" هدف اين بود كه اين وقايع نشانهاى (بر حقانيت دعوت تو) براى مؤمنان باشد، و خداوند شما را به راه مستقيمى هدايت كند" (وَ لِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ وَ يَهْدِيَكُمْ صِراطاً مُسْتَقِيماً) گرچه بعضى از مفسران ضمير" لتكون" را تنها اشاره به" غنائم موعود" دانستهاند، و بعضى ديگر به نگهدارى دشمنان از هجوم بر مسلمانان، ولى مناسب اين است كه اين ضمير به تمام حوادث" حديبيه" و ماجراهاى بعد از آن بر گردد، چرا كه هر يك آيتى از آيات خدا، و دليلى بر صدق پيامبر ص، و وسيلهاى براى هدايت مردم به صراط مستقيم بود، و قسمتى از آن جنبه پيشگويى و خبر غيبى داشت، و بعضى با اسباب و شرائط عادى سازگار نبود، و در مجموع معجزه روشنى از معجزات پيامبر ص محسوب مىشد.
در اينكه اين وعده اشاره به كدام غنيمت و كدام پيروزيها است؟ در ميان مفسران گفتگو است.