تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨ - تفسير خشنودى خدا از شركت كنندگان در بيعت رضوان

يافت.

يكى از اين غنائم همان غنائم خيبر بود كه در فاصله كوتاهى به دست مسلمانان افتاد، و با توجه به ثروت بى حساب يهود خيبر، اين غنائم از اهميت فوق العاده‌اى برخوردار بود.

ولى محدود ساختن غنائم به غنائم خيبر دليل قطعى ندارد، و مى‌تواند غنائم ساير جنگهاى اسلامى را كه بعد از فتح حديبيه رخ داد در بر گيرد.

و از آنجا كه بايد مسلمانان به اين وعده الهى كاملا اطمينان كنند در آخر آيه مى‌افزايد:" خداوند شكست ناپذير و حكيم است" (وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً).

اگر به شما دستور داد كه در حديبيه صلح كنيد بر اساس حكمت بود، حكمتى كه گذشت زمان پرده از اسرار آن برداشت، و اگر به شما وعده فتح قريب و غنائم كثير مى‌دهد اين توانايى را دارد كه به وعده‌هاى خود جامه عمل بپوشاند.

به اين ترتيب مسلمانان با ايمان و ايثارگر در سايه بيعت رضوان و اعلام وفادارى به پيامبر ص در آن ساعات حساس، پيروزى دنيا و آخرت را به دست آوردند، در حالى كه منافقان بيخبر و ضعيف الايمانهاى ترسو در آتش حسرت سوختند؟

اين سخن را با گفتارى از امير مؤمنان على ع پايان مى‌دهيم: او به هنگامى كه از پايمردى مسلمانان نخستين و جهاد بى نظيرش با دشمنى سخن‌