تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٦ - تفسير اين بتها زائيده هواى نفس شما است

او بكشد كه در اصطلاح منطق آن را" جدل" مى‌گويند، و الا نه دختر و پسر در منطق اسلام از نظر ارزش انسانى تفاوتى دارند، و نه فرشتگان دختر و پسر دارند و نه اصلا آنها فرزندان خدا هستند، و نه خدا اصولا فرزندى دارد، اينها فرضياتى است بى پايه بر اساس فرضيه‌هاى بى پايه ديگر، اما براى اثبات ضعف فكر و منطق اين خرافه‌پرستان بهترين پاسخ است.

*** در آخرين آيه مورد بحث، قرآن با قاطعيت مى‌گويد:" اينها فقط نامهايى است كه شما و پدرانتان بر آنها گذاشته‌ايد (نامهايى بى محتوى و اسمهايى بى مسمى) و هرگز خداوند دليل و حجتى بر آن نازل نكرده است" (إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ‌) [١] نه دليلى از عقل بر آن داريد، و نه دليلى از طريق وحى الهى، و جز يك مشت اوهام و خرافات و الفاظ تو خالى چيزى نيست.

و در پايان مى‌افزايد:" آنها فقط از گمانهاى بى اساس و هواى نفس پيروى مى‌كنند" و اين موهومات همه زائيده پندار و هوا است (إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ‌) [٢]" در حالى كه هدايت از سوى پروردگارشان براى آنها آمده است" (وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى‌).

اما چشم مى‌بندند و به آن پشت مى‌كنند، و در ظلمات اين اوهام غوطه‌ور مى‌شوند.

---

[١]" سلطان" به معنى سلطه و غلبه است، و به دلائل زنده و متقن" سلطان" گفته مى‌شود، چرا كه مايه غلبه بر خصم است.

[٢]" ما" در" ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ‌"" موصوله" است، اين احتمال نيز داده شده است كه" مصدريه" باشد، و البته از نظر نتيجه چندان تفاوتى ندارد.