تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٦ - ٥- نظرى به روايات اسلامى پيرامون فلسفه آفرينش انسان

اكنون نوبت آن است كه از مسير سوم يعنى از طريق روايات اسلامى اين مساله سرنوشت‌ساز را دنبال كنيم.

دقت در روايات زير كه بخشى از اين روايات است بينش عميقترى در اين مساله به ما مى‌دهد:

در حديثى از امام موسى بن جعفر ع آمده كه از حضرتش سؤال كردند معنى اين سخن پيامبر چيست كه فرموده اعملوا فكل ميسر لما خلق له" تا مى‌توانيد عمل كنيد كه همه انسانها براى هدفى كه آفريده شده‌اند آمادگى دارند؟ امام فرمود:

ان اللَّه عز و جل خلق الجن و الانس ليعبدوه، و لم يخلقهم ليعصوه و ذلك قوله عز و جل‌ وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌ فيسر كلا لما خلق له، فويل لمن استحب العمى على الهدى:

" خداوند بزرگ جن و انس را براى اين آفريده كه او را عبادت و اطاعت كنند، براى اين نيافريده است كه نافرمانيش نمايند، و اين همان است كه مى‌فرمايد وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌، و چون آنها را براى اطاعت آفريده راه را براى رسيدن به اين هدف براى آنان آسان و هموار ساخته، پس واى به حال كسانى كه چشم بر هم گذارند و نابينايى را بر هدايت ترجيح دهند" [١] اين حديث اشاره پر معنايى است به اين حقيقت كه چون خداوند انسانها را براى هدف تكاملى آفريده وسائل آن را از نظر تكوين و تشريع فراهم ساخته و در اختيار او گذارده است.

در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه امام حسين ع در برابر اصحابش آمد و چنين فرمود:

ان اللَّه عز و جل ما خلق العباد الا ليعرفوه، فاذا عرفوه عبدوه، فاذا عبدوه استغنوا بعبادته عن عبادة من‌

[١] توحيد صدوق (طبق نقل الميزان جلد ١٨ صفحه ٤٢٣).