تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه

جلد بيست و دوم

(48) سوره فتح اين سوره در" مدينه" نازل شده و داراى 29 آيه است

محتواى سوره" فتح"

فضيلت تلاوت سوره فتح

سوره الفتح (48) آيه 1

تفسير فتح المبين!

داستان صلح حديبيه

پيامدهاى سياسى و اجتماعى و مذهبى صلح حديبيه

سوره الفتح (48) آيات 2 تا 3

تفسير نتائج بزرگ فتح المبين

نكتهها

1- پاسخ به چند سؤال مهم

" چيست؟

سوره الفتح (48) آيه 4

نزول سكينه بر دلهاى مؤمنان

اين سكينه چه بود؟

نكتهها

1- آرامش بى نظير!

2- سلسله مراتب ايمان

3- دو وسيله مهم آرامش

سوره الفتح (48) آيات 5 تا 7

تفسير نتيجه ديگر فتح المبين

نكته چه كسانى به خدا سوء ظن دارند؟

سوره الفتح (48) آيات 8 تا 10

تفسير تحكيم موقعيت پيامبر (ص) و وظائف مردم در برابر او

سوره الفتح (48) آيات 11 تا 14

تفسير عذرتراشى متخلفان!

نكته توجيه گناه، يك بيمارى عمومى است!

سوره الفتح (48) آيات 15 تا 17

تفسير متخلفان آماده طلب!

سوره الفتح (48) آيات 18 تا 19

تفسير خشنودى خدا از شركت كنندگان در بيعت رضوان

نكته بيعت و خصوصيات آن

سوره الفتح (48) آيات 20 تا 21

تفسير باز هم بركات صلح حديبيه!

نكته ماجراى غزوه خيبر

سوره الفتح (48) آيات 22 تا 25

تفسير اگر در حديبيه جنگى روى مىداد

سوره الفتح (48) آيه 26

تفسير تعصب و حميت جاهليت بزرگترين سد راه كفار!

نكته حميت جاهليت چيست؟

سوره الفتح (48) آيه 27

رؤياى صادقه پيامبر (ص)

در اين آيه نكاتى جلب توجه مىكند

عمرة القضاء

سوره الفتح (48) آيات 28 تا 29

تفسير در برابر دشمنان سختگير و در برابر دوستان مهربان!

نكتهها

1- داستان تنزيه صحابه!

2- محبت متقابل اسلامى

(49) سوره حجرات اين سوره در مدينه نازل شده و 18 آيه است

محتواى سوره حجرات

فضيلت تلاوت اين سوره

سوره الحجرات (49) آيات 1 تا 5

شان نزول

تفسير آداب حضور پيامبر (ص)

نكتهها

1- ادب برترين سرمايه است

2- بلند كردن صدا در كنار قبر پيامبر (ص)

3- انضباط اسلامى در همه چيز و همه جا

سوره الحجرات (49) آيات 6 تا 8

شان نزول

تفسير به اخبار فاسقان اعتنا نكنيد!

نكتهها

" هدايت الهى" و" آزادى اراده"

2- رهبرى و اطاعت

3- ايمان نوعى" عشق" است نه تنها" درك عقل"

سوره الحجرات (49) آيات 9 تا 10

شان نزول

تفسير مؤمنان برادر يكديگرند

نكتهها

1- شرايط قتال اهل بغى (بغاة)

2- اهميت اخوت اسلامى

سوره الحجرات (49) آيات 11 تا 12

شان نزول

استهزاء، بد گمانى، غيبت، تجسس، و القاب زشت ممنوع!

نكتهها

1- امنيت كامل و همه جانبه اجتماعى

2- تجسس نكنيد!

3- غيبت از بزرگترين گناهان است

4- مفهوم غيبت

5- علاج غيبت و توبه آن

6- موارد استثناء

سوره الحجرات (49) آيه 13

تفسير تقوى بزرگترين ارزش انسانى

1- ارزشهاى راستين و ارزشهاى كاذب

2- حقيقت تقوى

سوره الحجرات (49) آيات 14 تا 15

شان نزول

تفسير فرق" اسلام" و" ايمان"

سوره الحجرات (49) آيات 16 تا 18

شان نزول

تفسير منت نگذاريد كه مسلمان شدهايد!

(50) سوره" ق" اين سوره در" مكه" نازل شده، و داراى 45 آيه است

محتواى سوره" ق"

فضيلت تلاوت سوره" ق"

سوره ق (50) آيات 1 تا 5

تفسير منكران لجوج در كار خود سرگردانند!

سوره ق (50) آيات 6 تا 11

تفسير لحظهاى به آسمان بنگريد!

سوره ق (50) آيات 12 تا 15

تفسير تنها تو نيستى كه گرفتار دشمنى!

سوره ق (50) آيات 16 تا 18

تفسير كمترين سخنان شما را هم مىنويسند!

نكته دوست نزديكتر از من به من است!

سوره ق (50) آيات 19 تا 22

تفسير قيامت و چشمهاى تيز بين!

نكتهها

1- حقيقت مرگ؟

2- سكرات موت

3- مرگ" حق" است

سوره ق (50) آيات 23 تا 30

تفسير همنشينان انسان از فرشتگان و شياطين

سوره ق (50) آيات 31 تا 37

تفسير اى مجرمان! راه فرارى نيست

سوره ق (50) آيات 38 تا 40

تفسير آفريدگار آسمانها و زمين قادر بر احياى مردگان است

نكته شكيبايى رمز هر پيروزى است

سوره ق (50) آيات 41 تا 45

تفسير با صيحه رستاخيز همه زنده مىشوند

(51) سوره ذاريات اين سوره در مكه نازل شده و داراى 60 آيه است

محتواى سوره ذاريات

فضيلت تلاوت اين سوره

سوره الذاريات (51) آيات 1 تا 6

تفسير سوگند به طوفانها و ابرهاى بارانزا!

سوره الذاريات (51) آيات 7 تا 14

تفسير سوگند به آسمان و چين و شكنهاى زيبايش!

سوره الذاريات (51) آيات 15 تا 19

تفسير پاداش سحرخيزان نيكوكار

نكتهها

1- توجه به" خدا" و" خلق خدا"

2- شب خيز كه عاشقان به شب راز كنند!

3- حق سائل و محروم

سوره الذاريات (51) آيات 20 تا 23

تفسير نشانههاى خدا در وجود شما است آيا نمىبينيد؟

نكتهها

1- داستان تكان دهنده اصمعى

2- بهشت كجاست؟

3- بهرهگيرى از نشانههاى حق آمادگى لازم دارد

4- رزق حق است

سوره الذاريات (51) آيات 24 تا 30

تفسير ميهمانان ابراهيم (ع)

نكته سخاوت پيامبران

سوره الذاريات (51) آيات 31 تا 37

تفسير شهرهاى بلاديده قوم لوط آيت و عبرتى است

نكته محل شهرهاى لوط كجا است؟

سوره الذاريات (51) آيات 38 تا 46

تفسير اينهمه درس عبرت در تاريخ پيشينيان

نكتهها

1- چهرههاى گوناگون عذاب الهى

2- بادهاى" زاينده" و" نازا"

سوره الذاريات (51) آيات 47 تا 51

تفسير پيوسته آسمانها را گسترش مىدهيم!

سوره الذاريات (51) آيات 52 تا 55

تفسير تذكر ده كه تذكر سودمند است

نكته براى پذيرش حق دلهاى آماده لازم است

سوره الذاريات (51) آيات 56 تا 58

تفسير هدف خلقت انسان از ديدگاه قرآن

نكتهها

1- خدا غنى مطلق است

2- او صاحب" قوه" و" متين" است

3- چرا" جن" مقدم ذكر شده؟

4- فلسفه آفرينش از ديدگاه فلسفه

5- نظرى به روايات اسلامى پيرامون فلسفه آفرينش انسان

6- پاسخ به يك سؤال

سوره الذاريات (51) آيات 59 تا 60

تفسير اينها نيز در عذاب الهى سهيمند

(52) سوره طور اين سوره در مكه نازل شده و داراى 49 آيه است

محتواى سوره طور

فضيلت تلاوت اين سوره

سوره الطور (52) آيات 1 تا 8

تفسير سوگند به درياى برافروخته!

سوره الطور (52) آيات 9 تا 16

تفسير جزاى شما تنها اعمال شما است

نكتهها

1- مجرمان را چگونه به دوزخ مىبرند؟

2- آنها كه در اباطيل غوطهورند

سوره الطور (52) آيات 17 تا 21

تفسير هر كس در گرو اعمال خويش است

سوره الطور (52) آيات 22 تا 28

تفسير آن روز ترسان بوديم و امروز در نهايت امنيت

در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد

6- جمع بندى آيات

سوره الطور (52) آيات 29 تا 34

شان نزول

تفسير اگر راست مىگويند كلامى مانند آن بياورند

سوره الطور (52) آيات 35 تا 43

تفسير راستى حرف حساب شما چيست؟!

سوره الطور (52) آيات 44 تا 49

تفسير تو در حفاظت كامل ما هستى

(53) سوره النجم اين سوره در مكه نازل شده و 62 آيه دارد

محتواى سوره النجم

فضيلت تلاوت اين سوره

سوره النجم (53) آيات 1 تا 4

سوره النجم (53) آيات 5 تا 12

تفسير نخستين ديدار دوست!

سوره النجم (53) آيات 13 تا 18

تفسير دومين ديدار!

نكتهها

1- معراج يك واقعيت مسلم است

2- هدف معراج

3- معراج و بهشت

4- معراج در روايات اسلامى

5- گوشهاى از گفتگوهاى خداوند با پيامبرش در شب معراج

سوره النجم (53) آيات 19 تا 23

تفسير اين بتها زائيده هواى نفس شما است

نكتهها

1- بتهاى سهگانه معروف عرب

2- اسمهاى بى مسمى!

3- سرچشمه روانى بتپرستى

4- باز هم افسانه" غرانيق" !

سوره النجم (53) آيات 24 تا 26

تفسير شفاعت هم به اذن او است

نكتهها

1- گسترش دامنه آرزوها!

2- سخنى در باره شفاعت

سوره النجم (53) آيات 27 تا 30

تفسير ظن و گمان هرگز كسى را به حق نمىرساند

نكته سرمايه دنيا پرستان

سوره النجم (53) آيات 31 تا 32

تفسير خودستايى نكنيد، او شما را بهتر مىشناسد!

نكتهها

1- علم بى پايان خدا

2-" كبائر الاثم" چيست؟

3- خودستايى و تزكيه نفس

سوره النجم (53) آيات 33 تا 41

شان نزول

تفسير هر كس مسئول اعمال خويش است

نكتهها

1- سه اصل مهم اسلامى

2- سوء استفاده از مفاد آيه

3- پاسخ به چند سؤال

4- صحف ابراهيم و موسى

5- اصل مسئوليت در برابر اعمال در كتب پيشين

سوره النجم (53) آيات 42 تا 49

تفسير تمام خطوط به او منتهى مىشود!

نكتهها

1- اينهمه آوازهها از او است!

2- شگفتيهاى ستاره شعرى

3- حديث پر معنايى از پيامبر (ص)

سوره النجم (53) آيات 50 تا 55

تفسير اينهمه درس عبرت كافى نيست؟!

سوره النجم (53) آيات 56 تا 62

تفسير همه براى او سجده كنيد

تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٨ - ٣- حق سائل و محروم

گردد" [١] البته روايات در اين زمينه بسيار است و تعبيرات فوق العاده جالبى در آنها ديده مى‌شود، مخصوصا نماز شب به عنوان يك وسيله مؤثر براى آمرزش گناهان، بيدارى فكر و انديشه، روشنايى دل، و جلب رزق و روزى فراوان و تندرستى معرفى شده است كه اگر جمع‌آورى شود كتاب مستقلى خواهد شد [٢] در اين زمينه در جلد ١٢ صفحه ٢٢٧ (ذيل آيه ٧٩ سوره اسراء) و در جلد ١٧ صفحه ١٥٤ (ذيل آيه ١٧ سوره الم سجده) بحثهاى ديگرى آورده‌ايم.

٣- حق سائل و محروم‌

قابل توجه اينكه در آيات فوق خوانديم هميشه در اموال نيكوكاران حقى براى سائل و محروم است، اين تعبير به خوبى نشان مى‌دهد كه آنها خودشان را در برابر نيازمندان و محرومان مديون مى‌بينند، و آنان را طلبكار و صاحب حق مى‌شمرند، حقى كه به هر حال بايد پرداخته شود، و هيچگونه منتى در پرداختن آن نيست، درست مانند طلبهاى سائر طلبكاران.

و چنان كه گفتيم قرائن مختلفى نشان مى‌دهد كه اين تعبير مربوط به زكات واجب و امثال آن نيست، بلكه ناظر به انفاقهاى مستحبى مى‌باشد كه پرهيزگاران آن را دين خود مى‌شمرند [٣]

***

[١]" بحار الانوار" جلد ٨٧ صفحه ١٤٦.

[٢] براى اطلاع از اين روايات به جلد ٥" وسائل الشيعه"، و جلد اول" مستدرك الوسائل" و جلد ٨٧" بحار الانوار" مراجعه فرمائيد.

[٣] نزول اين آيات در مكه، و ورود اين حكم در خصوص نيكوكاران بهشتى، و روايات ائمه اهل بيت (ع) قرائنى است كه حكايت از نظر داشتن اين آيات به غير زكات مى‌كند.