تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٣ - شان نزول

تحقيق فرستاد، آنها خبر آوردند كه بنى المصطلق به اسلام كاملا وفا دارند، و صداى اذان و نماز آنها را با گوش خود شنيده‌اند، صبحگاهان" خالد" شخصا به سراغ آنها آمد، و صدق گفتار مخبرين را ملاحظه كرد، خدمت پيامبر ص بازگشت و ماجرا را به عرض رسانيد، در اين هنگام آيه فوق نازل شد و به دنبال آن پيامبر مى‌فرمود:

التانى من اللَّه، و العجلة من الشيطان!:

" درنگ كردن و تحقيق از سوى خدا است و عجله از شيطان است" [١]!.

*** شان نزول ديگرى كه فقط بعضى از مفسران به آن اشاره كرده‌اند اين است كه آيه در مورد" ماريه" همسر پيامبر ص (مادر ابراهيم) نازل شد، زيرا خدمت پيامبر ص عرض كردند كه او پسر عمويى دارد كه گاه و بيگاه به سراغش مى‌آيد (و روابط نامشروعى در ميان است) پيامبر على ع را فرا خواند فرمود: برادرم! اين شمشير را بگير اگر او را نزد" ماريه" يافتى به قتل برسان.

امير مؤمنان على ع عرض كرد: اى رسول خدا! من مامورم كه مانند" سكه تفتيده" [٢] دستور شما را پياده كنم، يا اينكه شخص حاضر چيزى مى‌بيند كه غائب نمى‌بيند؟ (با تحقيق بيشتر انجام وظيفه كنم).

فرمود: نه! بر اساس اينكه حاضر چيزى مى‌بيند كه غائب نمى‌بيند عمل كن.

---

[١]" قرطبى" جلد ٩ صفحه ٦١٣١.

[٢]" سكه" در لغت عرب معنى وسيله‌اى است كه با آن پولها را نقش مى‌زنند و براى اين منظور آن را داغ مى‌كنند تا نقش خود را دقيقا بر درهم و دينار منتقل كند، و منظور از اين تعبير اين است كه بايد دستور بى چون و چرا و بدون بررسى مجدد اجرا شود.