تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٨ - تفسير در برابر دشمنان سختگير و در برابر دوستان مهربان!

(لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ) [١] و در پايان آيه مى‌فرمايد:" خداوند كسانى از آنها را كه ايمان آورده‌اند و عمل صالح انجام داده‌اند وعده آمرزش و اجر عظيمى داده است" (وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً).

بديهى است اوصافى كه در آغاز آيه گفته شد ايمان و عمل صالح در آن جمع بود، بنا بر اين تكرار اين دو وصف اشاره به تداوم آن است، يعنى خداوند اين وعده را تنها به آن گروه از ياران محمد ص داده كه در خط او باقى بمانند، و ايمان و عمل صالح را تداوم بخشند، و گرنه كسانى كه يك روز در زمره دوستان و ياران او بودند، و روز ديگر از او جدا شدند و راهى بر خلاف آن را در پيش گرفتند، هرگز مشمول چنين وعده‌اى نيستند.

تعبير به" منهم" (با توجه به اين نكته كه اصل در كلمه" من" در اينگونه موارد اين است كه براى" تبعيض" باشد، و ظاهر آيه نيز همين معنى را مى‌رساند دليل بر اين است كه ياران او به دو گروه تقسيم خواهند شد: گروهى به ايمان و عمل صالح ادامه مى‌دهند، و مشمول رحمت واسعه حق و اجر عظيم مى‌شوند اما گروهى جدا شده و از اين فيض بزرگ محروم خواهند شد.

معلوم نيست چرا جمعى از مفسران اصرار دارند كه" من" در" منهم" در آيه فوق حتما" بيانيه" است، در حالى كه به فرض كه مرتكب خلاف ظاهر شويم و" من" را براى" بيان" بگيريم قرائن عقلى را كه در اينجا وجود دارد چگونه مى‌توان كنار گذاشت، زيرا هيچكس مدعى نيست كه ياران پيامبر ص همه معصوم بودند، و در اين صورت احتمال عدم تداوم در خط ايمان و عمل‌

[١] لام در جمله" ليغيظ" را بسيارى از مفسران لام علت گرفته‌اند، بنا بر اين مفهوم جمله چنين است:" اين پيشرفت و قوت و قدرت را خدا نصيب ياران محمد (ص) كرد، تا كافران به خشم آيند".