١٠٥٩٦.الإمامُ الكاظمُ عليه السلام ـ فيما كَتَبَ إلى مَن سَألَهُ عَنِ المَساكينِ الذ: مَن تَصَدَّقَ على ناصِبٍ فَصَدَقَتُهُ علَيهِ لا لَهُ، لكنْ على مَن لا تَعرِفُ مَذهَبَهُ و حالَهُ فذلكَ أفضلُ و أكثَرُ ، و مِن بَعدُ فَمَن تَرَقَّقتَ علَيهِ و رَحِمتَهُ و لَم يُمكِنِ استِعلامُ ما هُو علَيهِ لَم يَكُن بالتَّصَدُّقِ علَيهِ بَأسٌ إن شاءَ اللّه ُ . [١]

(انظر) الزكاة : باب ١٥٨٦. الفقر : باب ٣١٨٥ . اليأس : باب ٤١٧٣ .

٢٢٠٩

مَن لا تَحِلُّ الصَّدَقَةُ عَلَيهِ

١٠٥٩٧.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : إنّ الصَّدَقةَ لا تَحِلُّ لِغَنِيٍّ و لا لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ، إلاّ لِذِي فَقرٍ مُدقِعٍ أو غُرمٍ مُفظِعٍ، و مَن سَألَ الناسَ لِيُثرِيَ بهِ مالَهُ كانَ خَموشا في وَجهِهِ يَومَ القِيامَةِ و رَضْفا يَأكُلُهُ مِن جَهَنَّمَ، فَمَن شاءَ فَلْيُقِلَّ و مَن شاءَ فَلْيُكثِرْ . [٢]

١٠٥٩٦.امام كاظم عليه السلام ـ در پاسخ به نامه كسى كه از آن حضرت درباره كمك بهنوشت : هركه به ناصبى (دشمن اهل بيت) صدقه دهد، آن صدقه برايش گناه است نه ثواب ، اما اگر به كسى كه از مذهب و عقيده او خبر ندارى، صدقه بدهى ، بهتر و ثوابش بيشتر است . از اين گذشته، هر كس كه دلت به حالش سوخت و رحمت به او برانگيخته شد و آگاه شدن از مذهب و عقيده اش هم ممكن نشد، صدقه دادن به او اشكالى ندارد ، ان شاء اللّه .

٢٢٠٩

كسانى كه مستحق صدقه (زكات) نيستند

١٠٥٩٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : صدقه (زكات) نه براى بى نياز و توانگر حلال است و نه براى كسى كه بدنى سالم و نيرومند دارد ، مگر براى كسى كه مبتلا به فقر خوار كننده، يا قرضى كمر شكن باشد . هركه براى افزودن بر دارايى خويش، دست سؤال سوى مردم دراز كند ، در روز قيامت آن مال خراشى باشد بر چهره او و سنگ تفتيده اى كه آن را از آتش دوزخ مى بلعد ؛ پس اينك هركه خواهد گو با اندك مال خويش بسازد و هركه خواهد گو [با گدايى] بر دارايى خويش بيفزايد .

[١] بحار الأنوار : ٩٦/١٢٧/٤٦.[٢] كنز العمّال : ١٦٥٤٨ .