٩٨٣٦.عنه عليه السلام : مَن عَتا عن أمرِ اللّه ِ شَكَّ ، و مَن شَكَّ تعالَى اللّه ُ علَيهِ فَأذَلَّهُ بسُلطانِهِ ، و صَغَّرَهُ بجَلالِهِ كما اغتَرَّ بِرَبِّهِ الكَريمِ وَ فَرَّطَ في أمرِهِ . [٥]

٩٨٣٧.عنه عليه السلام : مَن يَتَرَدَّدْ يَزدَدْ شَكّا . [٦]

٩٨٣٨.عنه عليه السلام : لا تَرتابُوا فَتَشُكُّوا ، و لا تَشُكُّوا فَتَكفرُوا ، و لا تُرَخِّصُوا لِأنفُسِكُم فَتُدهِنوا . [٧]

٩٨٣٢.امام على عليه السلام : از زمانى كه حق به من نشان داده شده، در آن شكّ نكرده ام .

٩٨٣٣.امام على عليه السلام : من به پروردگار خود يقين دارم و در دين خود شكّ و شبهه اى ندارم .

٢٠٦٥

عوامل به وجود آمدن شك

٩٨٣٤.امام على عليه السلام : شكّ ، ثمره نادانى است .

٩٨٣٥.امام على عليه السلام : هركه از ديدن آنچه در برابر اوست نابينا باشد ، نهال شكّ را در ميان دو پهلوى خود (سينه اش) بنشاند .

٩٨٣٦.امام على عليه السلام : هركه درباره خدا گردنكشى كند ، دستخوش شكّ شود و هركه شكّ كند ، خداوند بر او چيره گردد و با قدرت خود وى را به خوارى افكند و با جلال خود وى را حقير گرداند ، همچنان كه او به پروردگار مهربان و بزرگوار خود مغرور شد و در كار خداوند كوتاهى كرده بود .

٩٨٣٧.امام على عليه السلام : كسى كه دستخوش ترديد شود ، بر شكّ او افزوده گردد .

٩٨٣٨.امام على عليه السلام : ترديد (شبهه) به خود راه ندهيد كه گرفتار شكّ مى شويد، [٨] و شك نكنيد كه به كفر گرفتار مى آييد، و به نفْسهاى خود رخصت ندهيد كه در اين صورت [در دين ]سهل انگار مى شويد .

[١] غرر الحكم : ٩٤٨٢ .[٢] نهج البلاغة : الخطبة ٢٢ ، غرر الحكم : ٣٧٧٣ .[٣] غرر الحكم : ٧٢٥ .[٤] غرر الحكم : ٨٨٥٥ .[٥] الكافي : ٢/٣٩٢/١ .[٦] غرر الحكم : ٧٩٨٩ .[٧] بحار الأنوار : ٢/٥٤/٢٤ .[٨] در شرح مولى محمّد صالح مازندرانى بر اصول كافى ، ذيل اين حديث، آورده است: ارتياب به معناى تشويش و اضطراب، سوء ظن و بد گمانى، و به معناى شكّ آمده است . و شايد مراد اين باشد كه خويشتن را به واسطه انديشيدن در شبهات و تخيّلاتى كه معارض حق هستند، دچار تشويش و اضطراب فكرى نكنيد زيرا اين امر به شك كردن در حق مى انجامد . وجوه ديگرى نيز ذكر كرده است كه علاقه مندان را به كتاب ياد شده ارجاع مى دهيم.