حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٣٣ - يك فهرست مصادر اوليه رجال شيعه

نويسنده را در برمى‌گيرد.

ج. توضيح المقال، ملّا على كنى (ص ٢٨٦- ٣٠٣).

در اين كتاب، شصت نفر از اساتيد دانش رجال در گذشته و حال، معرّفى شده‌اند.

د. مصفّى المقال في مصنّفي علم الرجال، شيخ آقابزرگ تهرانى.

در اين اثر نيز آثار بسيارى بر اساس نظم الفبايى معرّفى شده‌اند.

ه. الذريعة إلى تصانيف الشيعة (ج ١٠، ص ٨٠- ١٦١).

در اين جلد، بيش از يكصد و چهل اثر، معرّفى شده‌است.

و. تاريخ علم الرجال، حسين راضى عبداللَّه.

در اين اثر، در محدوده قرن يكم تا پنجم، از ٨١ نفر نام برده شده كه صاحب بيش از يكصد اثر بوده‌اند.

ز. مأخذشناسى علم رجال، رسول طلاييان. اين تحقيق، در «مركز تحقيقات دار الحديث» به انجام رسيده و بيش از ششصد كتاب و مقاله در آن معرّفى شده كه در آستانه نشر است. اين اثر، نسبت به آثار گذشته، جامع‌تر و دقيق‌تر است، بويژه كه ترتيب زمانى در آن ملحوظ است.

بجز اينها نويسندگان ديگرى نيز به‌طور موجَز به اين موضوع پرداخته‌اند.[١]

فهرستى كه در اين‌جا ارائه مى‌گردد، با استفاده از همه اين آثار و نيز تتبّع در كتب فهرست (چون فهرست نجاشى، فهرست شيخ طوسى و...) انجام گرفته است و با رعايت معيار ياد شده در بند دوم، تنظيم شده‌است.

چهارم. بر اساس آنچه ياد شد، آثار رجالى شيعه كه در فهارس از آنها ياد شده، به اواخر قرن دوم به بعد و عمدتاً به قرن سوم و چهارم برمى‌گردند.

[١]. كيهان فرهنگى، ش ٣٧، ص ١٤:« سير رجال نويسى»، محمّد جاودان؛ نور علم، ش ١٣، ص ١٦٨- ١٦٩:«...»، سيدعلى مير شريفى.