حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٩٥ - تأملى در احاديث نقصان عقل زنان

تأمّلى در احاديث نقصان عقل زنان‌[١]

در بخشى از مقاله «دفاع از حديث- ٢» كه در شماره سوم فصل نامه علوم حديث درج گرديد، دفاعى از احاديث نقصان عقل زنانْ صورت پذيرفت. سعى نويسنده محترمِ آن دفاعيّه، پاسخگويى به اشكالات زير بود:

١. دو روايت نهج البلاغه، ناظر به قضيّه خارجيّه‌اند و نكوهش در آنها، مقطعى است.

٢. روايات حاكى از نقصان عقل زنان، مخالف قرآن است؛ زيرا در قرآن، سبب نابرابرى زن و مرد در شهادت، «نسيان» معرّفى شده، و نه «نقص عقل».

٣. مضمون اين گونه احاديث، خلاف بداهت عقل است.

٤. نقصان عقلى (مورد اشاره بعضى احاديث)، اشاره به تفاوت ماهوى زن و مرد ندارد؛ بلكه اين كاستى، براثر شرايط خارجى حاصل آمده است.

٥. اين گونه احاديث را مخالفان حضرت فاطمه عليها السلام ساخته‌اند.

نويسنده مقاله ياد شده، با ذكر سندهاى متعدّد و نقل برداشت‌هاى مفسّران (بويژه مرحوم علّامه طباطبايى)، اين ايرادها را ناروا دانسته، سَنَد و دلالت احاديث‌

[١]* اين مقاله، پيش از اين، در فصل نامه علوم حديث( ش ٤) منتشر شده است.