حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٩٣ - ١٠ استفاده از دانش و تجربه بشرى
اين دانشها مىتوان نصوص يادشده را بهتر ارزيابى كرد. البته بايد به ياد داشت كه نظريههاى اثباتنشده يا ابطالشده، گاه، راهزن پژوهشهاى عالمانه است.
اينها قواعدى دهگانه بود كه مىبايد نصوص و رواياتِ موضوع زن را در سنّت و سخن امام على عليه السلام بر پايه آنها بررسى كرد، و آنچه از اين چنبره بيرون مىآيد، ديدگاهى معقول است كه مىتوان آن را چنين ترسيم كرد:
زنْ انسانى است كه همه مواهب رشد را دارد؛ نقص و خللى در جوهر وجودش راه ندارد؛ ابزار تكامل را به اندازه مردان واجد است؛ در حيات و آفرينش استقلال دارد و طفيل ديگرى نيست. انوثت، تنها وسيلهاى براى بقاى نسل آدمى است، و اين، سنّت الهى در جهان است.
گفتنى است كه انوثتْ لوازم و ملزوماتى دارد كه در اندكى از ساحتهاى روانى و جسمى و نيز پارهاى تكاليف و حقوق، تفاوتهايى ايجاد مىكند. به سخن ديگر، ساحتهاى زندگى آدميان به دو بخش انسانى و جنسيتى تقسيم مىشود. ساحت انسانى، زن و مرد نمىشناسد و جنسيت نمىپذيرد؛ اما در ساحت جنسيت، زن بايد كار زنانه كند و به لوازم و آثارش پايبند باشد؛ چنانكه مرد بايد چنين باشد.