حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٠١ - پيشينه بحث

٢. محمد بن ابى عمير (م ٢١٧ ق)،[١]

٣. و احمد بن محمد بن خالد برقى (م ٢٨٠ ق)،[٢]

كه هر يك كتبى با عنوان «كتاب اختلاف الحديث» تأليف كرده‌اند.

٤. عبداللَّه بن جعفر حِمْيرى (ح ٢٩٠ ق)،[٣]

٥. و محمد بن احمد بن داوود (م ٣٦٨ ق)،[٤]

كه هر يك با عنوان «كتاب الحديثين المختلفين» دست به نگارش زده‌اند.

٦. سيد رضى (م ٤١٣ ق)[٥]

كتاب «جواب المسائل في اختلاف الأخبار» را تحرير كرده است.

٧. احمد بن عبد الواحد بن احمد البزّاز (ق ٥) نيز «كتاب الحديثين المختلفين» تأليف كرده است.[٦]

٨. گسترده‌ترين تأليف محدّثان شيعى، «الاستبصار فى ما اختلف من الأخبار» نوشته شيخ طوسى (٣٨٥- ٤٦٠ ق) است.

٩. وحيد بهبهانى (م ١٣٠٥ ق) كتاب «الجمع بين الأخبار المتعارضة» را تأليف كرده است.[٧]

با اسف فراوان، بجز «استبصار»، نشانى از ساير نوشته‌ها در دست نيست.

***

عالمان اهل سنّت نيز از اوائل قرن سوم، دست به نگارش در اين موضوع زده‌اند:

[١]. رجال النجاشى، ص ٢٣٠؛ الذريعة، ج ١، ص ٣٦١.

[٢]. الفهرست، ص ٢٠ و ٥٥.

[٣]. رجال النجاشى، ص ١٥٢.

[٤]. همان، ص ٢٧٢.

[٥]. همان، ص ٢٨٥.

[٦]. همان، ص ٦٤.

[٧]. مقدمه‌اى بر فقه شيعه، سيّد حسين مدرّسى طباطبايى، ص ٢٦١ و ٣٠٢.