حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٧ - رابطه قرآن و حديث

نتيجه اين دو مقدمه اين است كه در قرآن مجيد، برخى از آيات با برخى ديگر تفسير شود و موقعيت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و اهل بيت او در برابر قرآن، موقعيت معلّمين معصومى باشد كه در تعليم خود، هرگز خطا نكنند و قهراً تفسيرى كه آنان كنند با تفسيرى‌كه واقعا از انضمام آيات به‌همديگر به‌دست مى‌آيد، مخالف نخواهد بود.[١]

برخى ديگر از پژوهشگران با عنوان «مجالات خدمة السنة للقرآن» از پنج حوزه خدمت حديث به قرآن سخن رانده‌اند:

١. تقرير مضمون قرآن؛

٢. تفسير آنچه در قرآن است؛

٣. تخصيص عمومات قرآن؛

٤. بيان موارد نسخ؛

٥. ابداع و بيان احكامى كه در قرآن نيست.[٢]

يكى ديگر از حديث پژوهان در كتاب «مكانة السنة في التشريع الاسلامي» نقش قرآن را در وادى تشريع چنين بازگفته است:

نصوص سنّت، سه دسته است: قسمى از آن، مؤيّد احكام قرآن است و در اجمال و تفصيل با قرآن سازگارى دارد، مانند احاديث وجوب نماز، زكات، حج و روزه.

دسته‌اى ديگر مبيّن احكام قرآنى است كه حاوى تقييد مطلق، تفصيل مجمل و تخصيص عام مى‌باشد، مانند رواياتى كه احكام مفصّل نماز و روزه را بيان داشته است.

دسته سوم، رواياتى است كه بر حكمى دلالت دارد كه در قرآن نيست، مانند حرمت جمع ميان زن و عمه‌اش، احكام شفعه، رجم زانى محصن و....

در دو دسته اوّل، نزاعى ميان عالمان نيست و در دسته سوم، اختلاف نظر است.

نويسنده پس از بيان ديدگاه‌ها نسبت به دسته سوم روايات مى‌گويد:

[١]. قرآن در اسلام، ص ٦٠.

[٢]. أفعال الرسول و دلالتها على الأحكام الشرعية، محمد سليمان اشقر( چاپ دوم: بيروت، مؤسسة الرسالة، ١٤٠٨ ق./ ١٩٨٦ م.) ج ١، ص ٣٤- ٣٦.