راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٤١ - اخلاق نظرى و اخلاق عملى

علم اخلاق‌

علم اخلاق علمى است كه بحث مى‌كند از انواع صفات خوب و بد صفاتى كه ارتباط با افعال اختيارى انسان دارد و كيفيت اكتساب اين صفات و يادور كردن صفات رذيله‌را بيان مى‌دارد. پس موضوعش صفات فاضله و رذيله است از آن جهت كه براى انسان قابل اكتساب است يا قابل اجتناب.

فلسفه اخلاق‌

قبل از آن‌كه در بحث اخلاق وارد شويم و ببينيم كدام كار خوب است و كدام كار بد است اين مطلب را به عنوان اصل موضوعى پذيرفته‌ايم كه كارهاى خوب و بد وجود دارد وملاك‌هايى براى تقسيم كارها به خير و شر يا نيك و بد وجود دارد در فلسفه اخلاق از همين اصول موضوعه بحث مى‌شود كه از كجا ما كار خوب و بد داريم و ملاك تقسيم كار به خوب و بد چيست؟ خوبى و بدى از كجا ناشى مى‌شود؟

اخلاق نظرى و اخلاق عملى‌

«اخلاق نظرى» آن است كه از اساس خير و شر با قطع نظر از مصداق‌ها و افراد بحث مى‌كند مانند گفتگو درباره عبادت و نماز و تقوا و محبت و عدالت «من حيث هو» از جهت عبادت بودن و نماز بودن، تقوا بودن و محبت داشتن و عدالت ورزيدن نه از جهت اين‌كه عبادت روزه است يا نماز است يا اين‌كه تقوا به چه‌چيزى حاصل مى‌شود؟

«اخلاق عملى» از خير مطلق و يا رذيلت و فضيلت سخن نمى‌گويد بلكه از مصداق‌هاى خير و شر كه در قلمرو حواس قرار مى‌گيرند و از صفات برونى‌