راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٥٩ - اولين روش تفكر و انديشيدن

در اين‌جا اين سؤال پيش مى‌آيد: با اين كه الهام غريزى منحصر به زنبوران عسل نيست و در همه حيوانات وجود دارد چرا تنها اين تعبير آمده است؟ امّا با توجه به يك نكته پاسخ اين سؤال روشن مى‌شود و آن اين‌كه: امروز كه زندگى زنبوران عسل دقيقاً از طرف دانشمندان مورد بررسى عميق قرار گرفته، و ثابت شده است كه اين حشره شگفت‌انگيز آن‌چنان تمدّن و زندگى اجتماعى شگفت‌انگيزى دارد كه از جهات زيادى بر تمدن انسان و زندگى او پيشى گرفته است لذا قرآن به طرز اعجاز آميزى با كلمه (وحى) به اين موضوع اشاره نموده است؛ تا اين واقعيت را روشن سازد كه زندگى زنبوران عسل را هرگز نبايد با انعام و چهارپايان و مانند آن‌ها مقايسه كرد لذا قرآن كريم فقط زندگى و خانه ساختن او را و چگونه از ثمرات استفاده كردن را كه در نتيجه اين برنامه منظم عمل عسل كه در آن شفا قرار داده شده مورد عنايت و ذكر قرار داده است و بعد بيان مى‌كند جريان زنبور عسل را ذكر كرديم تا نشانه روشنى از عظمت و قدرت خداوند باشد براى آن‌هايى كه تفكر و انديشه مى‌كنند «ان فى ذلك لاية لقوم يتفكّرون»

٥. تفكر در تاريخ گذشتگان‌

يكى از عوامل بيدارى انسان و رشد و پرورش خرد بشر تفكر و انديشه در تاريخ زندگى امت‌هاى گذشته است. قرآن كريم به پيامبر گويد: «فاقصص القصص لعلهم يتفكرون»[١] اين داستان‌ها را براى آن‌ها بازگو كن شايد درباره آن بيانديشند و مسير صحيحى را پيدا كنند. آگاهى از سر انجام كار ملت‌ها به انسان مى‌فهماند كه چه روشى پسنديده است و چه روشى ناپسند. كدام‌يك از ملت‌ها و امتها در اثر پيمودن راه حق و عدل، به نيك‌بختى و سعادت رسيدند و

[١] - اعراف، ١٧٦