راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٥٣ - فصل دومروشهاى تربيت و تزكيه نفس

فصل دوّم‌روش‌هاى تربيت و تزكيه نفس‌

روشهاى تربيت و تزكيه نفس در اسلام به طور كلى بر دو قسم است:

قسمتى از آنها مربوط به خود انسان است مانند ياد مرگ و قيامت و مراقبه و محاسبه و انجام عبادات مانند نماز و روزه و تفكر و انديشيدن در موجودات نظام هستى و ... كه تمام اينها تأثير خاص خود را در جهت تزكيه روح بشر دارد.

و بخشى از آن مربوط به افرادى است كه مى‌خواهند انسان را تربيت و هدايت كنند مانند رهبران دينى كه از روشهاى مختلفى از قبيل انذار و تبشير نصحيت، موعظه بهره مى‌گيرند گرچه اين قسمت با قسم اول بى‌ارتباط نخواهد بود زيرا روشهاى ياد شده در قسم اول را (مانند ياد مرگ مراقبه، محاسبه، تفكر) انسان به وسيله آموزشهاى انبياء و اولياء الهى مى‌آموزد.

و از سويى تصميم گيرنده در جهت تزكيه و تربيت خود انسان است كه قابليت لازم را براى بهره‌گيرى از نصايح و مواعظ رهبران الهى فراهم مى‌كند.

حضرت باقر ٧ مى‌فرمايد: «من لم يجعل له من نفسه واعظاً فانّ مواعظ الناس لن تغنى عنه شيئاً»[١] در اين فصل به هر دو روش اشاره مى‌شود:

[١] - تحف العقول، ص ٢٩٤