راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٢٢ - انسان مسئول تربيت نفس

از طرفى هم مسئوليت تربيت معنوى و اصلاح نفس و پرورش جان، بر عهده خود انسان است زيرا هيچ كس بهتر از خود انسان قادر بر تربيت نيست.

اوست كه با حسن انتخاب و اختيار مصالح و مفاسد خويش را تشخيص مى‌دهد و مى‌تواند در مسير تربيت روح خود قدم بردارد.

انسان مسئول تربيت نفس‌

قرآن كريم مى‌فرمايد: «بل الانسان على نفسه بصيرة و لو القى معاذيره»[١] بلكه انسان بر نيك و بد خويش آگاه است گرچه عذرى آورد.

پيامبران و ائمه معصومين : گر چه مربى انسان‌ها و هاديان بشر به سوى سعادت و كمال انسانى هستند لكن مسئوليت اصلى در اصلاح نفس و تربيت روح بر عهده خود انسان‌هاست. زيرا به قول قرآن كريم هيچ كس بهتر از خود انسان نمى‌تواند بيماريش را تشخيص دهد و در صدد علاج و مداوا بر آيد انسان بيمارى‌ها و امراض روحى را از لسان وحى و شرع مقدس مى‌شنود ولى آن كس كه در نهايت بايد به بيمارى خود پى برد و داروى مخصوص را به كار گيرد خود انسان است.

حضرت صادق ٧ مى‌فرمايد: «انّك قد جعلت طبيب نفسك و بيّن لك الدّاء و عرّفت آية الصّحة و دُللت على الدّواء فانظر كيف قيامك على نفسك»[٢]

يعنى: تو طبيب نفس خودت قرار داده شده‌اى، درد برايت بيان شده و علامت صحت را برايت بيان كرده‌اند دواهم به تو معرفى شده است پس ببين چگونه در معالجه نفس خود قيام مى‌كنى.

[١] - قيامت، ١٥

[٢] - بحارالانوار، ج ٧٨، ص ٢٨٣