راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٦٢ - طريق دوم تفكر از راه استدلال

آثار ديگرى نيز در روايات براى فكر نمودن ذكر شده است مثلًا:

١. تفكر سرچشمه عمل نيك است. قال على ٧: «ان التفكر يدعوا الى البر و العمل به»[١]

٢. فكر باعث پرورش خرد است و انسان را به سعادت و كمال هدايت مى‌كند: «الفكر يهدى الى الرشاد»[٢].

٣. فكر نمودن موجب بصيرت و بينايى مى‌شود: «افكر تستبصر»[٣]

٤. تفكر موجب ايمنى از لغزش‌هاست: «دوام الفكر و الحذر يؤمن الزلل و ينجى من الغير»[٤]

امام خمينى قدس سره در بيان تفكر وفضيلت آن مى‌فرمايد: يكى از درجات تفكر انديشيدن در لطايف صنعت واتقان و دقايق خلقت است به قدرى كه در طاقت بشر است ونتيجه آن علم به مبدأ كامل وصانع حكيم است ... بالجمله تفكر در لطايف ودقايق صنعت واتقان نظام خلقت از علوم نافعه و از فضايل اعمال قلبيه وافضل از جميع عبادات است زيرا كه نتيجه آن اشرف نتايج است.[٥]

طريق دوّم: تفكر از راه استدلال‌

قرآن علاوه بر دعوت به تفكر به طور مستقيم از طريق امر به انديشيدن در نظام پهناور هستى وموجودات جهان حقايقى را در قرآن بيان نموده كه پى‌بردن به آن محتاج به تفكر و انديشيدن است و آن عبارت است از طرح استدلال و اقامه برهان بر واقعياتى از قبيل برهان بر يگانگى خداوند و ضرورت قيامت و مانند آن و شديداً طرفدار برهان و استدلال مى‌باشد و در رد كفار و مشركين كه‌

[١] - اصول كافى، ج ٣، ص ١٦٩٢

[٢] - تصنيف غرر

[٣] - تصنيف غرر

[٤] - تصنيف غرر

[٥] - اربعين امام خمينى، ص ١٦٩