راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٤٣ - نشانه عقل كامل

خردمند كسى است كه از يك سوراخ دو مرتبه گزيده نشود و فريب نخورد.

٩. ترك باطل: حضرت على ٧ مى‌فرمايد: «العاقل من رفض الباطل»[١] خردمند آن است كه باطل را ترك كند.

١٠. تشخيص ضرر كمتر: «ليس العاقل من يعرف الخير من الشر و لكن العاقل من يعرف خير شرين» م‌[٢] آن كسى كه خوبى را از بدى تشخيص دهد عاقل نيست؛ عاقل كسى است كه در ميان دو شر موردى را كه كمتر ضرر دارد انتخاب كند.

١١. شكرگزارى در برابر حلال و صبر از حرام: امام كاظم ٧ مى‌فرمايد: «يا هشام ان العاقل الذى لا يشغل الحلال شكره و لا يغلب الحرام صبره»[٣]

اى هشام! خردمند كسى است كه حلال از شكرش باز ندارد و حرام بر صبرش چيره نشود.

نشانه عقل كامل‌

١. خوش اخلاق بودن: قال ابو عبداللَّه ٧: «اكمل الناس عقلًا احسنهم خلقا»[٤] كامل‌ترين مردم از حيث خرد كسى است كه اخلاق او نيكوتر باشد.

٢. فروتنى‌

٣. يقين نيكو.

[١] - بحار، ج ١، ص ١٣٢- ١٥٩

[٢] - بحارالانوار، ج ٧٨، ص ٦

[٣] - كافى، ج ١، ص ١٣

[٤] - كافى، ج ١، ص ١٨