راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٢٤٢ - اخلاص

شايسته‌اى است لكن در صورت غفلت گاهى به جاى اين‌كه انسان عزّت خود را حفظ كند دچار تكبر مى‌شود. امام سجاد ٧ در دعاى مكارم‌الاخلاق به پيشگاه خداوند عرضه مى‌دارد. «و اعزّنى ولا تبتلينّى بالكبر» پروردگارا! به من عزّت نفس عطا فرما و مرا به تكبّر مبتلا مكن.

اخلاص‌

يكى از اهداف اساسى تربيت نفس و تزكيه روح، اخلاص در عبادت و بندگى خداوند متعال است، به اين معنا كه انسان در عبادت الهى هيچ قصد دنيوى و مادى نداشته باشد و جز رضايت الهى را در نظر نگيرد.

مرحوم فيض كاشانى مى‌گويد: حقيقت اخلاص آن است كه انسان، نيت خود را از هرگونه شرك ظاهر و باطن پاك كند. قرآن كريم مى‌فرمايد: «و انّ لكم فى الانعام لعبرة نسقيكم مما فى بطنه من بين فرث و دم لبناً خالصاً سائغاً للشاربين»[١] در چهارپايان براى شما درس‌هاى عبرتى وجود دارد چرا كه از درون شكم آن‌ها در ميان غذاهاى هضم شده و خون شير خالص و گوارا به شما مى‌نوشانيم.

شير خالص آن است كه نه خون در آن باشد نه آلودگى‌هاى ديگر صاف و پاك باشد و نيت و عمل خالص آن است كه از هرگونه اغراض دنيوى منزّه و پاك باشد.[٢]

[١] - نمل، ٦٦

[٢] - محجة البيضاء، ج ٨، ص ١٢٨