راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٩٢ - معناى ايمان

عمل صالح از عوامل مهم و از اركان مؤثر در تربيت است ليكن مراحل اوليه آن، اين چنين است امّا مراحل عاليه آن از اهداف مهم تربيت نفس است. قرآن كريم مى‌فرمايد: «يا ايها الذين آمنوا آمنوا باللَّه و رسوله»[١] اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! ايمان (واقعى) به خدا و پيامبرش بياوريد. در اين آيه خداوند به تمام مؤمنانى كه ظاهراً اسلام و ايمان به خداوند را پذيرفته‌اند امّا هنوز ايمان در اعمال جان آن‌ها نفوذ نكرده است مى‌فرمايد: از صميم دل ايمان بياورند.

معناى ايمان‌

ايمان به معناى تسليم توأم با اطمينان خاطر است. مرحوم طبرسى مى‌فرمايد: ازهرى مى‌گويد: علماى اتفاق دارند ايمان به معناى تصديق است.

علامه طباطبايى آن را استقرار اعتقاد در قلب معنا نموده و راغب ايمان را به معنى تصديق توأم با اطمينان خاطر گفته است. لكن قرآن كريم ايمان به معناى اعتقاد را تأييد نمى‌كند بلكه بهترين معناى آن همان تسليم است زيرا مى‌بينيم كسانى را كه اعتقاد دارند ولى تسليم عقيده خويش نيستند كافر مى‌شمارد «وجحدوا بها و استيقنتها انفسهم ظلماً و علوّاً»[٢] فرعونيان در باطن و نفس خويش عقيده داشتند كه آيات موسى از قبيل عصا و غيره از جانب خداست ولى در ظاهر تسليم نشدند ... يا اين‌كه شيطان به خدا عقيده داشت مى‌گفت:

«خلقتنى من نار»[٣] و به انبيا نيز معتقد بود كه نمى‌تواند آن‌ها را بفريبد و مى‌دانست به بندگان با اخلاص راه ندارد «فبعزتك لاغوينهّم اجمعين الاعبادك منهم المخلصين»[٤] و به قيامت نيز معتقد بود، لذا مى‌گفت: تا روز قيامت مهلتم‌

[١] - نساء، ١٣٦

[٢] - نمل، ١٤

[٣] - حجر، ٤٠

[٤] - اعراف، ١٤