راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٩٧ - تأثير متقابل ايمان و عمل صالح

عقد بالقلب لفظ باللسان عمل بالجوارح لا يكون الايمان الّا هكذا»

مشهور بين علماء آنست كه ايمان صرف اعتقاد قلبى است و عمل جزء كمال ايمان است. شاهدش رواياتى است كه گويد ايمان كامل نمى‌گردد مگر به بعضى از امور مانند تفقّه در دين و اندازه‌گيرى در زندگى و صبر در مصائب.

تأثير متقابل ايمان و عمل صالح‌

قرآن كريم هر جا سخن از ايمان آورده در كنارش عمل صالح را ذكر نموده كه ٥٢ مرتبه ايمان و عمل صالح در قرآن همراه با يكديگر ذكر شده است، به نحوى كه گويى دو امر جدا ناپذير در رشد و تعالى انسان هستند و راستى هم چنين است زيرا ايمان و عمل صالح مكمل يكديگرند و تأثير متقابل در يكديگر دارند. ايمان اگر در اعماق جان نفوذ كند حتماً شعاع آن در اعمال انسان خواهد تابيد و عمل او را عمل صالح خواهد كرد، همچون چراغ فروزانى كه از درون اتاق نور به بيرون مى‌تابد و چنين است چراغ پر فروغ ايمان كه اگر در قلب انسان روشن شود آثارش از چشم و گوش و زبان و دست و پاى او آشكار مى‌گردد و اصولًا ايمان همچون ريشه است و عمل صالح ميوه آن. وجود ميوه شيرين دليل بر سلامت ريشه است و وجود ريشه سالم سبب پرورش ميوه‌هاى مفيداست،[١] لذا اميرالمؤمنين ٧ مى‌فرمايد: «فبالايمان‌ يستدل على الصالحات و بالصالحات يستدل على الايمان»[٢] به وسيله ايمان مى‌توان به اعمال شايسته استدلال نمود و به سبب اعمال صالح مى‌توان بر وجود ايمان نيز استدلال كرد.

[١] - تفسير نمونه، ج ١، ص ١٤١

[٢] - نهج‌البلاغه، خطبه ١٥٤