راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٤٢ - اصول فضايل اخلاقى

انسان مانند وفاى به عهد و احسان و امانت‌دارى سخاوت ... و در جهت منفى خلف وعده و ظلم و ريا گفتگو مى‌كند.[١]

رابطه تربيت و اخلاق‌

اگر اخلاق را كه صفات نفسانى و اعمال و رفتار عالى انسانى است در جهت صحيح و مثبت لحاظ كنيم اخلاق در اين معنا يكى از ثمرات بلكه مهمترين ثمره تربيت است. بر اين اساس؛ تربيت، فعلى است كه اخلاق حاصل آن است، اگر چه تمامى آن نيست پرورش استعدادهاى فكرى و ذهنى و ذوقى و غيره كه همگى در دايره تربيت و از موضوعات آن هستند؛ به جهت اين‌كه به طور مستقيم با ملكات نفسانى و خصوصيات اخلاقى مرتبط نيستند جزء اخلاق محسوب نمى‌گردند. مثلًا پرورش حافظه و قدرت استنتاج و استعدادهاى هنرى و ذوقى اگرچه در محدوده تربيت قرار مى‌گيرند ولى چون مستقيماً با صفات اخلاقى مرتبط نيستند جزء اخلاق محسوب نمى‌گردند.

اصول فضايل اخلاقى‌

ريشه تمام مسايل اخلاقى را سه قوّه تشكيل مى‌دهد: شهوت، غضب و تفكر. اين سه نيرو نفس را به اّتخاذ علوم وادارمى‌كند كه افعال مناسب آن قوه از آن سرچشمه مى‌گيرد

توضيح اين‌كه: كليه افعال انسانى يا به جلب منفعت بازگشت مى‌كند، مانند خوردن و آشاميدن و لباس پوشيدن و امثال اين‌ها. يا به دفع ضرر باز مى‌گردد

[١] - فلسفه اخلاق، مغنيه، ص ٦٢