راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٥٧ - اولين روش تفكر و انديشيدن

٢. تفكر در آفرينش انسان‌

قرآن به مسأله آفرينش انسان، بسيار عنايت دارد واز مسلمانان مى‌خواهد كه پيرامون چگونگى پيدايش انسان ومراحل رشد وتكامل جسمى وى بررسى و مطالعه كنند زيرا دقّت وتفكّر در خلقت پيچيده جسم انسان و برتر از آن روح آدمى، در تربيت وپرورش نيروى عقلانى انسان نقش مؤثّرى دارد. «هوالذى خلقكم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم يخرجكم طفلًا ثم لتبلغوا اشدكم ثم لتكونوا شيوخاً ومنكم من يتوفى من قبل و لتبلغوا اجلًا مسمى و لعلكم تعقلون»[١] او كسى است كه شما را از خاك آفريد سپس از نطفه، سپس از علقه (خون بسته شده) سپس شما را به صورت طفلى (از شكم مادر) بيرون مى‌فرستد، بعد به مرحله كمال قوت مى‌رسيد، بعد از آن پير مى‌شويد و (در اين ميان) گروهى از شما پيش از رسيدن به اين مرحله مى‌ميرند به پايان عمر خود مى‌رسيد و شايد تعقل كنيد.

قرآن در بعضى آيات مى‌فرمايد: انسان به دقت بنگرد ونظر كند كه از چه چيز خلق شده است واين نظر كردن در پرورش وتربيت عقل وخرد او مؤثر است‌ «فلينظر الانسان ممّ خلق، خلق من ماء دافق يخرج من بين الصّلب و الترائب»[٢] انسان بايد درباره آغاز پيدايش خود بيانديشد، او از آب جهنده‌اى كه از ميان صلب پدر و سينه مادر بيرون مى‌آيد خلق شده است. به راستى تفكر در خلقت موجودات جهان- خصوصاً انسان باعث پرورش خرد و هدايت انسان به راه راست مى‌شود چنان‌كه اميرالمؤمنين ٧ نسبت به گمراهان مى‌فرمايد: «و لو فكّروا فى عظيم القدرة و جسيم النعمة لرجعوا الى الطريق»[٣] اگر در بزرگى قدرت الهى فكر مى‌كردند به راه راست باز گشتند.

[١] - مؤمن، ٦٧

[٢] - طارق، ٥

[٣] - نهج‌البلاغه، خطبه ١٨٥